Kiyev Rusi va Yevropa madaniyati

Buyuk Karl farmoni bilan ibodatxonalar qoshida xalq maktablari ochildi, saroyda esa olimlar — Alkuin, Eyngard va boshqalar — saroy akademiyasini tashkil qildi. Vizantiya antik yunon ilmini saqlab qoldi: Konstantinopolda IX asrda oliy maktab, XI asrda universitet ochildi; VII asrda ixtiro qilingan yonuvchi «grek olovi» dengiz janglarida ishlatilgan. Vizantiya san’ati mozaika, freska va ikona bilan mashhur; Avliyo Sofiya ibodatxonasining gumbazi o‘sha davrning eng buyuk inshootlaridan biri sanaladi. G‘arbiy Yevropada romanik uslub (qalin devor, yarim doira arkali kichik darcha) tarqaldi. Maktablarda «yetti erkin san’at»: trivium (grammatika, dialektika, ritorika) va kvadrivium (arifmetika, geometriya, musiqa, astronomiya) o‘qitilgan, kitoblar monastirlarda pergamentga qo‘lda ko‘chirilgan. IX asrda rohiblar Kirill va Mefodiy slavyan tili uchun alifbo yaratdi (u «glagolitsa»), keyinroq shogirdlari yunon harflari asosida «kirillitsa»ni ishlab chiqdi.