ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Fransiyada markazlashgan davlat va General shtatlar

Darslar 22–23 · 2 ta dars · T. O‘. Salimov, F. E. Sultonov. Jahon tarixi (milodiy V asr oxiridan – XV asr oxirigacha), 7-sinf. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 3-nashr)
23

General shtatlar

Darslik: 91–92-betlar
MaqsadFilipp IV davri, papa bilan mojaro, General shtatlar va Avinon davrini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
General shtatlar · Estates Generaldvoryanlar · nobilityuchinchi toifa · Third EstateAvinon · Avignon
Tushuntirish

Filipp IV (1285–1314) Shampan grafligi, Lion va boshqa yerlarni qirol domeniga qo‘shdi va Flandriyani egallashga urindi. Pulga muhtoj bo‘lgan qirol katta yer-mulkka ega cherkovdan ham soliq talab qildi. Papa Bonifatsiy VIII (1294–1303) ruhoniylarga papa roziligisiz dunyoviy hukmdorlarga soliq to‘lashni taqiqladi. Bunga javoban qirol 1302-yilda uch toifa: ruhoniylar, dvoryanlar va shaharliklar (uchinchi toifa) vakillarini yig‘ib, ularni papa bilan mojaroni muhokama qilishga chaqirdi — bu General shtatlar edi, Fransiyadagi oliy tabaqaviy-vakillik muassasa. Birinchi ikki toifa soliq to‘lamas, uchinchi toifa vakillari esa ko‘pincha shaharlarning badavlat kishilari bo‘lgan. Qirol jamoatchilik qo‘llovi bilan g‘alaba qozondi: fransuz arxiyepiskopi papa bo‘ldi va papa qarorgohi 1309-yilda Rimdan Fransiya janubidagi Avinonga ko‘chdi; 1309–1377-yillar «papalarning Avinon tutquni» deb ataladi. 1307-yilda Filipp IV tampliyerlar ordenining ko‘plab a’zolari va buyuk magistrini hibsga oldirdi; ordenning boyligi haqidagi mish-mishlar va qirol manfaati bu ishda rol o‘ynadi, buyuk magistr 1314-yilda qatl etildi. XIV asrda Fransiyada toifaviy monarxiya shakllana boshladi.

1302Bosh shtatlar1307Templierlar hibsga olindi1309Papa Avinyonda1314Katta usta qatl etildi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf kengashi yangi qoida kiritishdan oldin har bir sinfdan vakilning fikrini so‘raydi. Qoida kimga ta’sir qilsa, o‘sha guruh ham ovoz berishi kerak. Fransiyada ham muhim qarorlar oldidan turli tabaqa vakillari yig‘ilgan.

Kim ishlatadi

Kengash a’zolari turli guruhlar fikrini yig‘adi, deputatlar va vakillar o‘z saylovchilari nomidan gapiradi, tarixchilar vakillik organlarini o‘rganadi.

Bugun sinab ko‘ring

Uy yoki sinf uchun bitta yangi qoida o‘ylab, undan kimlar ta’sirlanishini ro‘yxat qiling.

Namunalar
Toifalar: 1) ruhoniylar, 2) dvoryanlar, 3) shaharliklar (uchinchi toifa).
1302 → General shtatlar; 1307 → tampliyerlar hibsga olinadi; 1309 → papa Avinonda; 1314 → buyuk magistr qatli.
Sinfda faoliyat

«General shtatlar»: sinf uch guruhga bo‘linib, qirolning papa bilan nizosi haqida har bir toifa nomidan bahs yuritadi.

Mashq
1
General shtatlar qaysi yili va nima uchun chaqirilgan?
2
Fransiyada qaysi toifalar soliq to‘lamagan?
3
«Papalarning Avinon tutquni» davri qaysi yillarni qamraydi?
4
Filipp IV nima uchun tampliyerlar ishini boshlagan bo‘lishi mumkin?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBozorda baliq tanlashHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →