ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Salib yurishlari: sabablari va dastlabki yurishlar

Darslar 19–20 · 2 ta dars · T. O‘. Salimov, F. E. Sultonov. Jahon tarixi (milodiy V asr oxiridan – XV asr oxirigacha), 7-sinf. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 3-nashr)
20

Dastlabki salib yurishlari

Darslik: 83–85-betlar
MaqsadBirinchi, ikkinchi va uchinchi salib yurishlari hamda diniy-ritsarlik ordenlarini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Quddus qirolligi · Kingdom of Jerusalemorden · order (knightly)Salohiddin Ayubiy · Saladin (Salah ad-Din)tampliyerlar · Templars
Tushuntirish

Birinchi salib yurishi (1096–1099)ga Fransiya, Italiya va Germaniyadan kelgan ritsarlar qatnashdi; Konstantinopolda imperator Aleksey I ulardan egallangan yerlar Vizantiyaga qaram bo‘lishi haqida qasamyod talab qildi. Salibchilar 1099-yilda Quddusni egalladi, shaharda ko‘p musulmon va yahudiy aholi o‘ldirildi. Suriya va Falastinda Quddus qirolligi hamda boshqa salibchi davlatlar tuzildi; salibchilar mahalliy dehqonlarni qaramlikka soldi, ular hosilning 1/3 qismi va qo‘shimcha soliqlar to‘ladi, bu mahalliy aholining nafratini kuchaytirdi. Ziyoratchilarni himoya qilish uchun diniy-ritsarlik ordenlari — gospitalyerlar (ioanniylar), tampliyerlar va Nemis (Tevton) ordeni — tashkil topdi; ularning a’zolari rohiblar va jangchilar vazifasini birga bajargan. Ikkinchi salib yurishi (1147–1149)da Fransiya va Germaniya qirollari qatnashdi, u muvaffaqiyatsiz tugadi. Misr sultoni Salohiddin Ayubiy 1187-yilda Quddusni salibchilardan qaytarib oldi. Bunga javoban uchinchi salib yurishi (1189–1192) uyushtirildi; unda nemis imperatori, Fransiya va Angliya qirollari qatnashdi, lekin Quddus qaytarilmadi.

1099Quddus salibchilar qo‘lida1187Salohiddin qaytarib oldi1189–1192III salib yurishi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola urush haqidagi yangilikni o‘qib, faqat qo‘mondonlarni emas, oddiy odamlarning ham qiyinchiligini o‘ylaydi va bu haqda sinfdoshi bilan tinch gaplashadi. Tarix darsida ham og‘ir voqealarga hurmat bilan qarash kerak.

Kim ishlatadi

Tarixchilar og‘ir davrlarni ehtiyotkorlik bilan bayon qiladi, muzey xodimlari xotira joylarini saqlaydi, psixologlar qiyin mavzularda yordam beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Xafa bo‘lgan sinfdoshga aytish mumkin bo‘lgan bitta tinch va mehribon gapni yozing.

Namunalar
1099 → Quddus salibchilar qo‘lida; 1187 → Salohiddin uni qaytarib oladi; 1189–1192 → uchinchi yurish.
Ordenlar: gospitalyerlar — kasallarga yordam va himoya; tampliyerlar — ziyoratchilarni qo‘riqlash; Tevton ordeni — nemis ritsarlari.
Sinfda faoliyat

«Xarita ustida»: bolalar Quddus qirolligi va boshqa salibchi davlatlarni Suriya–Falastin xaritasida belgilaydi.

Mashq
1
Birinchi salib yurishi qanday yakunlandi?
2
Diniy-ritsarlik ordenlari oddiy rohib ordenlaridan nimasi bilan farq qilgan?
3
Uchinchi salib yurishining sababi nima edi?
4
Nima uchun mahalliy aholi salibchilarga nisbatan dushmanlik qilgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYangi yildan oldin: ustaxona tanloviHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →