Dastlabki salib yurishlari
Birinchi salib yurishi (1096–1099)ga Fransiya, Italiya va Germaniyadan kelgan ritsarlar qatnashdi; Konstantinopolda imperator Aleksey I ulardan egallangan yerlar Vizantiyaga qaram bo‘lishi haqida qasamyod talab qildi. Salibchilar 1099-yilda Quddusni egalladi, shaharda ko‘p musulmon va yahudiy aholi o‘ldirildi. Suriya va Falastinda Quddus qirolligi hamda boshqa salibchi davlatlar tuzildi; salibchilar mahalliy dehqonlarni qaramlikka soldi, ular hosilning 1/3 qismi va qo‘shimcha soliqlar to‘ladi, bu mahalliy aholining nafratini kuchaytirdi. Ziyoratchilarni himoya qilish uchun diniy-ritsarlik ordenlari — gospitalyerlar (ioanniylar), tampliyerlar va Nemis (Tevton) ordeni — tashkil topdi; ularning a’zolari rohiblar va jangchilar vazifasini birga bajargan. Ikkinchi salib yurishi (1147–1149)da Fransiya va Germaniya qirollari qatnashdi, u muvaffaqiyatsiz tugadi. Misr sultoni Salohiddin Ayubiy 1187-yilda Quddusni salibchilardan qaytarib oldi. Bunga javoban uchinchi salib yurishi (1189–1192) uyushtirildi; unda nemis imperatori, Fransiya va Angliya qirollari qatnashdi, lekin Quddus qaytarilmadi.
Bola urush haqidagi yangilikni o‘qib, faqat qo‘mondonlarni emas, oddiy odamlarning ham qiyinchiligini o‘ylaydi va bu haqda sinfdoshi bilan tinch gaplashadi. Tarix darsida ham og‘ir voqealarga hurmat bilan qarash kerak.
Tarixchilar og‘ir davrlarni ehtiyotkorlik bilan bayon qiladi, muzey xodimlari xotira joylarini saqlaydi, psixologlar qiyin mavzularda yordam beradi.
Xafa bo‘lgan sinfdoshga aytish mumkin bo‘lgan bitta tinch va mehribon gapni yozing.
«Xarita ustida»: bolalar Quddus qirolligi va boshqa salibchi davlatlarni Suriya–Falastin xaritasida belgilaydi.