Perpendikulyar to‘g‘ri chiziqlar
Kesishganda to‘g‘ri burchak hosil qiladigan ikki to‘g‘ri chiziq o‘zaro perpendikulyar deb ataladi; a ⊥ b deb yoziladi. Perpendikulyar chiziqlar kesishganda to‘rtta to‘g‘ri burchak hosil bo‘ladi. Teorema: to‘g‘ri chiziqning istalgan nuqtasidan shu chiziqqa yagona perpendikulyar to‘g‘ri chiziq o‘tkazish mumkin (isbot: burchakni nurga qo‘yish aksiomasi bo‘yicha 90° li burchak yagona qo‘yiladi). Agar AB kesma c chiziqqa perpendikulyar bo‘lsa, u A nuqtadan c ga tushirilgan perpendikulyar, B nuqta esa uning asosi. Perpendikulyar bo‘lmagan kesma og‘ma deyiladi. A nuqtadan c chiziqqacha masofa — shu perpendikulyarning uzunligi; u shu nuqtadan tushirilgan har qanday og‘madan qisqa (isboti keyinroq beriladi).
Bog‘dagi to‘g‘ri suv quvuridan uyga ulanish uchun eng qisqa yo‘l perpendikulyar: u 15 m. Qiyshiq yo‘nalishda quvur 17 m bo‘lardi. Nuqtadan to‘g‘ri chiziqqacha masofa perpendikulyar uzunligiga teng.
Qurilish ishchisi quvur va kabelni eng qisqa yo‘ldan o‘tkazadi, yer o‘lchovchi nuqtaning chiziqdan uzoqligini aniqlaydi, dizayner devorga perpendikulyar javon yasaydi.
Daftarga to‘g‘ri chiziq va undan chetda nuqta qo‘ying. Daftar burchagi bilan perpendikulyar masofani, keyin qiyshiq masofani o‘lchab solishtiring.
«Go‘niya»: to‘g‘ri burchakli chizg‘ich (go‘niya) bilan chiziqqa perpendikulyar va unga A nuqtadan masofani chizing.