Qo‘shni va vertikal burchaklar hamda ularning xossalari
Ikki burchakning bitta tomoni umumiy bo‘lib, qolgan ikki tomoni birgalikda bitta to‘g‘ri chiziqni hosil qilsa, ular qo‘shni burchaklar deb ataladi. Xossa: qo‘shni burchaklar yig‘indisi 180°. Bir burchakning tomonlari ikkinchi burchak tomonlarining davomi bo‘lsa, bunday burchaklar vertikal deb ataladi; ikki to‘g‘ri chiziq kesishganda ikki juft vertikal burchak hosil bo‘ladi. Xossa: vertikal burchaklar teng. Isbot: α va β vertikal, γ ularning ikkalasiga qo‘shni bo‘lsin; α + γ = 180° va γ + β = 180°, demak α = β. Kesishgan ikki to‘g‘ri chiziq hosil qilgan burchaklardan 90° dan katta bo‘lmaganini shu chiziqlar orasidagi burchak deymiz.
To‘g‘ri yo‘lga yon ko‘cha 80° burchak ostida qo‘shiladi. Yo‘lning ikkinchi tomonida burchak 180° - 80° = 100°. Qo‘shni burchaklar yig‘indisi to‘g‘ri chiziqda 180°.
Yo‘l rejalovchi chorrahalar burchagini hisoblaydi, duradgor taxtalarni kesib ulaydi, uchuvchi kesishuvchi yo‘nalishlarni solishtiradi.
Ikki qog‘oz tasmani stolda kesishtiring va burchagini o‘zgartiring. Qarama-qarshi burchaklar doim teng ko‘rinishini kuzating.
«Kesishgan qalamlar»: ikkita qalam kesishtirilib, hosil bo‘lgan burchaklar transportir bilan o‘lchanadi: qaysilari teng? Qaysi juftlari yig‘indisi 180°?