Burchaklarni o‘lchash. Transportir
Yoyiq burchakni 180 ta teng burchakka ajratsak, har bir bo‘lak 1 gradus (1°) bo‘ladi. Shunday qilib yoyiq burchak 180° ga teng. Har qanday burchak tayin musbat gradus o‘lchoviga ega, teng burchaklarning o‘lchovlari teng va aksincha. Gradusning 1/60 qismi minut (1′), minutning 1/60 qismi sekund (1″): 1° = 60′, 1′ = 60″. Burchak gradus o‘lchovi transportir bilan topiladi: uning markazini burchak uchiga, asosini bir tomoniga qo‘yib, ikkinchi tomon ko‘rsatgan bo‘linmani o‘qiymiz. Asosiy xossa: OC nur ∠AOB tomonlari orasidan o‘tsa, ∠AOB = ∠AOC + ∠COB.
Shimol tomonga qarab turgan o‘quvchi o‘ngga 135° burilsa, janubi-sharqqa qaraydi. Chunki shimoldan sharqqacha 90°, sharqdan janubi-sharqqacha yana 45°. To‘liq aylanish 360°.
Dengizchi va uchuvchi yo‘nalishni gradusda aytadi, yer o‘lchovchi burchaklarni asbob bilan o‘lchaydi, robot dasturchisi burilishni gradusda kiritadi.
Devorga qarab turing, o‘ngga yarim aylanish va yana chorak aylanish burilib, jami nechta gradus burilganingizni ayting. Devor endi qaysi tomoningizda ekanini tekshiring.
«Transportir bilan chamalash»: avval ko‘z bilan 30°, 60°, 90°, 120° burchaklarni chizing, keyin transportir bilan tekshiring va xatoni yozing.