Amaliy mashg‘ulot
Bu amaliy mashg‘ulotda uzunliklarni o‘lchash usullarini mustahkamlaymiz. Qarich va qadam uzunligini bir marta o‘lchab, eslab qolsangiz, chizg‘ichsiz ham taxminiy o‘lchash mumkin. Katta masofani o‘lchashda uzun kesmani qisqa chizg‘ich yoki gugurt qutisi bilan qadamlab o‘lchab, natijalarni qo‘shamiz. Xaritada ikki shahar orasidagi masofa chizg‘ich bilan o‘lchanib, masshtabga ko‘paytiriladi. Ekran diagonali duymda beriladi: 1 duym = 2,54 sm, shuning uchun 10 duym 25,4 sm. Barcha amaliy o‘lchashlarni sinf ichida yoki maktab hovlisining xavfsiz joyida, yo‘ldan uzoqda bajaring.
Maktab hovlisidagi devorni 1 m li tayoq bilan o‘lchashdi: tayoq 7 marta qo‘yildi va 40 sm qoldi. Uzunlik 7 · 100 + 40 = 740 sm = 7,4 m. Katta masofani o‘lchashda qismlarga bo‘lish va natijani birlashtirish kerak.
Quruvchi devor va poydevorni o‘lchaydi, sport hakami maydon o‘lchamlarini tekshiradi, xarita tuzuvchi masofalarni kichik qismlarga bo‘lib o‘lchaydi.
Xonaning uzunligini qadamlar bilan o‘lchang, bir qadamingizni chizg‘ich bilan toping va ikki marta takrorlab natijalarni solishtiring.
«Sinf o‘lchovi»: guruhlar sinf xonasi uzunligini turli usulda (qarich, qadam, 30 sm li chizg‘ich) o‘lchab, natijalarni metrda yozadi va solishtiradi. Nega natijalar bir oz farq qiladi?