ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Masalalar yechish va IV bob takrorlash

Darslar 35–36 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
36

Bob bo‘yicha takrorlash

Darslik: 92–93-betlar
MaqsadIV bobdagi parallel chiziqlar mavzusini takrorlash.
Yangi so‘zlar
parallellik aksiomasi · parallel axiomparallellik alomatlari · tests for parallel linesteskari teorema · converse theoremkontrmisol · counterexample
Tushuntirish

Takrorlash: parallel chiziqlar bir tekislikda yotib kesishmaydi. Aksioma: nuqta orqali chiziqqa faqat bitta parallel o‘tadi. Alomatlar: ichki almashinuvchi (yoki mos) burchaklar teng, yoki ichki bir tomonli burchaklar yig‘indisi 180° bo‘lsa — chiziqlar parallel. Teskari teoremalar: chiziqlar parallel bo‘lsa, ichki almashinuvchi va mos burchaklar teng, ichki bir tomonli burchaklar yig‘indisi 180°. Teskari tasdiq doim ham to‘g‘ri emas, shuning uchun isbot yoki kontrmisol kerak. Masalada: a ∥ b ekani berilganmi yoki isbotlash kerakmi — shuni oldin aniqlang.

Belgi (⇒ parallel)Xossa (parallel ⇒)
almashinuvchi burchaklar tengalmashinuvchi burchaklar teng
mos burchaklar tengmos burchaklar teng
bir tomonli yig‘indi 180°bir tomonli yig‘indi 180°
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yo‘lak yotqizuvchi parallel tasmalarni to‘g‘ri yotqizadi: nazorat ipiga har bir tasma bir xil burchak ostida kelsa, tasmalar parallel bo‘ladi. Tasmalar orasidagi masofani o‘lchash shart emas, burchaklarni solishtirish yetadi.

Kim ishlatadi

Yo‘lak yotqizuvchi tasmalarni tekis qo‘yadi, bo‘yoqchi chiziqlarni parallel chizadi, to‘qimachilik dizayneri chiziqli mato naqshini yaratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozga asos chizig‘i chizing va daftar burchagidan andaza sifatida foydalanib, undan bir xil burchak ostida bir nechta chiziq o‘tkazing. Ular parallel ekanini ko‘ring.

Namunalar
112°68°abcPQ
Ichki bir tomonli burchaklar 112° va 68°: 112° + 68° = 180° ⇒ chiziqlar parallel.
2xx + 35°abcPQ
a ∥ b va mos burchaklardan biri 2x, ikkinchisi x + 35°: 2x = x + 35°, x = 35°, burchaklar 70°.
Sinfda faoliyat

«Bob estafetasi»: ikki jamoa navbat bilan alomat, aksioma yoki teorema aytadi; qaytarilgani uchun ball olinmaydi.

Mashq
1
a ∥ b. Mos burchaklar 3x va x + 60°. x = ?
3xx + 60°abcPQ
2
Ichki almashinuvchi burchaklar 76° va 76° bo‘lsa, ichki bir tomonli burchaklardan biri 76° bo‘lganda ikkinchisi necha gradus?
3
Qaysi alomat bo‘yicha: mos burchaklar teng ⇒ chiziqlar parallel?
4
Nima uchun parallel chiziqlar uchun ichki bir tomonli burchaklar yig‘indisi 180°?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahorgi daryoni ko‘rish rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →