ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

TTT alomati. O‘rta perpendikulyar

Darslar 25–26 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
26

Kesma o‘rta perpendikulyarining xossasi

Darslik: 66–67-betlar
MaqsadKesmaning o‘rta perpendikulyari va uning xossasini bilish.
Yangi so‘zlar
o‘rta perpendikulyar · perpendicular bisectorteng uzoqlikda · equidistantkesma o‘rtasi · midpointxossa · property
Tushuntirish

Kesmaning o‘rtasidan o‘tuvchi va unga perpendikulyar to‘g‘ri chiziq kesmaning o‘rta perpendikulyari deyiladi. Teorema: kesma o‘rta perpendikulyarining istalgan nuqtasi kesma uchlaridan teng uzoqlikda yotadi. Isbot: AB kesmaning o‘rtasi O, C — o‘rta perpendikulyardagi nuqta. △ACO va △BCO da CO umumiy, AO = BO, ∠AOC = ∠BOC = 90°; TBT bo‘yicha △ACO = △BCO, demak AC = BC. Bu xossa masalalarda ikki kesmaning tengligini topishga yordam beradi.

mABOC
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Shahar rejalovchisi A va B maktablaridan teng uzoqlikda yangi bekat qurmoqchi. A va B ni tutashtiruvchi kesmaning o‘rta perpendikulyaridagi har qanday nuqta mos: agar u A dan 600 m bo‘lsa, B dan ham 600 m.

Kim ishlatadi

Shahar rejalovchisi teng uzoqlikdagi joyni tanlaydi, aloqa muhandisi ikki minoradan teng uzoq nuqtani topadi, hakam teng masofadagi chiziqni belgilaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozda A va B nuqtalarini belgilang va ularni bir-biriga tushiradigan qilib buking. Burma chizig‘idagi nuqtadan A va B gacha masofalarni chizg‘ich bilan solishtiring.

Namunalar
9 sm9 smABOC
C nuqta AB kesmaning o‘rta perpendikulyarida, AC = 9 sm bo‘lsa, BC = 9 sm.
7 sm5 sm5 smABCEM
△ABC da BC ning o‘rta perpendikulyari AC ni E da kesadi; BE = 5, AC = 12 bo‘lsa, EC = 5 va AE = 12 − 5 = 7.
Sinfda faoliyat

«O‘rta perpendikulyarni buklab top»: qog‘oz kesmaning uchlarini ustma-ust bukib, burmani chizing — bu o‘rta perpendikulyar.

Mashq
1
C nuqta AB kesmaning o‘rta perpendikulyarida, BC = 14 sm. AC?
2
△ABC da BC ning o‘rta perpendikulyari AC ni E da kesadi, BE = 8, AC = 20. AE?
20 sm8 smABCEM
3
O‘rta perpendikulyar kesma bilan qanday burchak hosil qiladi?
4
Nima uchun o‘rta perpendikulyarning nuqtasi uchlardan teng uzoqlikda?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYangi yildan oldin: ustaxona tanloviHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →