ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Siniq chiziq, ko‘pburchak va uchburchak

Darslar 19–20 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
20

Uchburchak. Uchburchaklarning turlari

Darslik: 54–55-betlar
MaqsadUchburchak, uning elementlari va turlarini bilish.
Yangi so‘zlar
uchburchak · triangleperimetr · perimeterteng yonli · isoscelesteng tomonli · equilateral
Tushuntirish

Bir to‘g‘ri chiziqda yotmaydigan uchta nuqta va ularni juft-juft tutashtiruvchi uchta kesmadan tashkil topgan shakl uchburchak deb ataladi; △ABC deb yoziladi. Nuqtalar uchlari, kesmalar tomonlari, ∠A, ∠B, ∠C burchaklari. Tomonlar va burchaklar uning asosiy elementlari. Uchala tomon uzunligi yig‘indisi perimetr: P = AB + BC + AC. Tomonlariga ko‘ra: teng tomonli (uchala tomoni teng), teng yonli (ikki tomoni teng), turli tomonli. Burchaklariga ko‘ra: to‘g‘ri burchakli (bir burchagi 90°), o‘tkir burchakli (hamma burchagi o‘tkir), o‘tmas burchakli (bir burchagi o‘tmas). Yozuvda «BAC burchak AB va AC tomonlar orasida», «BC tomon ∠A qarshisida» iboralari qo‘llanadi.

cabABC
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uchburchak bayroqning ikki tomoni 30 sm dan, uchinchisi 20 sm: u teng yonli. Chekkasiga tikiladigan lenta 30 + 30 + 20 = 80 sm. Uchburchak turi lenta uzunligini hisoblashni osonlashtiradi.

Kim ishlatadi

Tikuvchi bayroq va yelkanlar uchun mato hisoblaydi, tom yopuvchi uchburchak karkas yasaydi, dizayner belgilar chizadi.

Bugun sinab ko‘ring

Chizg‘ich bilan ikki tomoni teng uchburchak chizing, turini ayting va perimetrini toping.

Namunalar
5 sm5 sm8 smACB
Teng yonli △ABC: AB = BC = 5 sm, AC = 8 sm. P = 5 + 5 + 8 = 18 sm.
6 sm10 sm10 smABC
Teng yonli uchburchak perimetri 26 sm, asosi yon tomonidan 4 sm qisqa: yon tomon x, asos x − 4; 3x − 4 = 26, x = 10; tomonlari 10, 10, 6 sm.
Sinfda faoliyat

«Uchburchak turlari»: nay yoki cho‘plardan turli uchburchaklar yasang va turini aniqlang (cho‘plarni kattalar nazoratida ishlating).

Mashq
1
Teng tomonli uchburchak tomoni 9 sm. Perimetri?
9 sm9 sm9 smABC
2
Teng yonli uchburchak yon tomoni 12, asosi 7 sm. Perimetri?
7 sm12 sm12 smABC
3
Perimetri 40 sm teng yonli uchburchakning asosi 10 sm. Yon tomoni?
10 smxxABC
4
Nima uchun teng tomonli uchburchak teng yonli ham hisoblanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKlub vimpeli va nishoniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →