Topografik xaritalar
Yer yuzining kichik qismini yirik masshtabda (1 : 200 000 va undan yirik) tasvirlaydigan xarita topografik xarita deyiladi. U joyda bajarilgan o‘lchovlar va aerosuratlar asosida tuziladi; maydon kichik bo‘lgani uchun xatolik juda kam bo‘ladi. Katta joy ko‘p varaqlarga bo‘linadi, har bir varaq meridian va parallellar bilan chegaralanadi. Varaq kilometrli kataklarga bo‘lingan: 1 : 100 000 masshtabda katak tomoni 1 sm, 1 : 50 000 da 2 sm, 1 : 25 000 da 4 sm, 1 : 10 000 da 10 sm bo‘ladi. Relyef gorizontallar — bir xil mutlaq balandlikdagi nuqtalarni tutashtiruvchi chiziqlar bilan ko‘rsatiladi; gorizontallar qancha zich bo‘lsa, yonbag‘ir shuncha tik, qancha siyrak bo‘lsa, shuncha qiya. Daryo ko‘k, o‘simlik yashil rangda, yo‘l va aholi punktlari esa maxsus belgilar bilan tasvirlanadi.
«Qumdan tepalik»: ota-ona yoki o‘qituvchi ko‘magida quruq qum yoki plastilindan tepalik yasang, uni ustidan karton bilan teng balandlikda kesib, gorizontallarni qog‘ozga ko‘chiring. Faqat plastik yoki yumshoq asbob ishlating.