ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarix

Qadimgi Misrda din, piramidalar va mumiyolash

Darslar 9–10 · 2 ta dars · A. Sagdullayev, V. Kostetskiy. Tarix. Qadimgi dunyo, 6-sinf. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (tuzatilgan va to‘ldirilgan 5-nashr)
10

Piramidalar va daxmalar

Darslik: 37–39-betlar
MaqsadPiramidalar, ularning qurilish maqsadi, sfinks, Yangi podsholik maqbaralari va mumiyolashni tushuntirish.
Yangi so‘zlar
piramida · pyramidsfinks · sphinxmumiyolash · mummificationtoshtobut (sarkofag) · stone coffin (sarcophagus)
Tushuntirish

Piramidalar Qadimgi va O‘rta podsholik davrida fir’avnlarning maqbaralari sifatida qurilgan. Eng mashhurlari Memfis yaqinida (Giza) fir’avnlar Xufu (Xeops), Xafra va Menkaura uchun barpo etilgan. Xufu piramidasi taxminan mil. avv. 2600–2560-yillarda qurilgan; dastlabki balandligi taxminan 147 metr. U jahonning yetti mo‘jizasidan biri va hozirgacha saqlanib qolgan yagonasidir. Piramida millionlab tosh bloklardan tuzilgan. Ichida dahliz va xonalar, birida fir’avn mumiyasi solingan toshtobut turgan. Piramidalarni sfinks — sher tanali va odam boshli, balandligi taxminan 20 metr bo‘lgan haykal qo‘riqlaydi. Yangi podsholik davrida fir’avnlar tog‘ qoyalariga o‘yilgan maqbaralarga dafn etilgan; eng mashhuri — Tutanxamon maqbarasi (1922-yilda topilgan). Misrliklar o‘limdan keyin yerosti saltanatida hayot davom etadi, Osiris sudida marhum yuragi haqiqat ilohasi patiga qarama-qarshi tarozida o‘lchanadi deb ishongan. Shuning uchun jasad mumiyolangan; bu taxminan 70 kun davom etgan, jasad matolarga o‘ralib, tumorlar qo‘yilgan.

05010015014720Xufu piramidasiSfinksBalandligi (m)
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab sumkasini yig‘ayotgan o‘quvchi og‘ir atlasni pastga, yengil daftarlarni tepaga soldi. Sumka stol ustida tik turdi va yiqilmadi. Og‘ir narsa pastda bo‘lsa, turg‘unlik oshadi; piramida ham pastdan keng qilib qurilgan.

Kim ishlatadi

Me’mor bino shaklini chizadi, quruvchi muhandis poydevor va devor mustahkamligini hisoblaydi, ish boshqaruvchisi ko‘p ishchining ishini kelishtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Maktab sumkangizni eng og‘ir kitob pastda turadigan qilib joylang, so‘ng uni polga tik qo‘yib, yiqilmasligini tekshiring.

Namunalar
yurakpat
Tarozi: bir pallada marhum yuragi, ikkinchisida patning. Teng bo‘lsa — yaxshi hayot; og‘ir bo‘lsa — yovuz ishlar jazosi.
Xufu piramidasi: balandligi ≈147 m; Sfinks: ≈20 m.
Sinfda faoliyat

«Piramida quramiz»: bolalar blokchalardan uch qavatli piramida qurib, maqbara ichidagi xonani «tasvirlaydi».

Mashq
1
Piramida nima va nima uchun qurilgan?
2
Eng mashhur uch piramida kimlar uchun qurilgan?
3
Yangi podsholikda fir’avnlar qayerga dafn etilgan?
4
Nega misrliklar marhumlarni mumiyolagan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNovvot uchun idishHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →