Rim respublikasi va uning hayoti

Rim shaharlari reja asosida qurilgan: ularda ko‘chalar, jamoat binolari, ibodatxonalar, hammomlar va bozorlar bo‘lgan. Shahar markazida Forum — savdo, majlislar va diniy marosimlar maydoni joylashgan. Suv shaharga akveduklar — baland ko‘priksimon suv yo‘llari orqali keltirilgan. Ko‘pchilik 2–3 qavatli uylarda yashagan, boylar esa villalarda turgan; uylar mozaika va freskalar bilan bezatilgan. Rimliklarning kiyimi toga edi: bolalar hoshiyali, voyaga yetgan fuqarolar oq toga kiyishgan. Rimliklar ko‘p xudoga sig‘ingan. Yupiter — xudolarning boshlig‘i, Mars — urush, Neptun — dengiz, Vulqon — olov va temirchilik, Venera — sevgi, Yustitsiya — adolat ilohasi, Fortuna — taqdir ilohasi. Ko‘p xudolar yunon xudolariga mos kelgan, lekin nomlari boshqacha edi. Marosimlarni kohinlar — pontifiklar boshqargan, avgurlar qushlar parvozi va boshqa alomatlarga qarab fol ochgan. Vesta ibodatxonasida vestalkalar xonadon o‘chog‘ining muqaddas olovini saqlagan. Shaharlarda qullar savdosi ham bo‘lgan.