Zardushtiylik
Mil. avv. I ming yillikda O‘rta Osiyoda zardushtiylik keng tarqaldi; nomi Zardusht (Zaratushtra, yunonlarda Zoroastr) ismidan kelib chiqqan. Zardusht yangi diniy ta’limot payg‘ambari bo‘lgan; uning yashagan vaqti haqida olimlar fikri turlicha, kitobda mil. avv. I ming yillikning birinchi yarmi deyiladi. Zardushtiylar olov, suv, tuproq va yulduzlarni muqaddas bilgan. Ular oliy xudo — donishmand Ahuramazdani, Quyosh va yorug‘lik xudosi Mitrani, suv va hosildorlik ilohasi Anaxitani ulug‘lagan; Ahuramazdaning dushmani Ahriman yovuzlik va o‘lim kuchi hisoblangan. Ta’limotning asosi — Ezgulik va Yovuzlik kurashi, hayotning mazmuni esa ezgu fikr, ezgu so‘z va ezgu amal. Yolg‘on gapirmaslik, aldamaslik, va’daga vafo qilish talab etilgan. Muqaddas kitob «Avesto» uzoq vaqt og‘zaki saqlanib, keyin yozib olingan; uning eng qadimiy qismi mil. avv. taxminan IX–VIII asrlarga oid deb hisoblanadi, matnga sharh «Zand» deyiladi. Fransuz olimi Anketil Dyuperron «Avesto»ning bir qismini 1771-yilda Yevropa tiliga tarjima qilgan. Marhumni yerga ko‘mish, yoqish va suvga tashlash ta’qiqlangan: jasad ochiq joyda qoldirilgan, tozalangan suyaklar esa sopol suyakdon — ossuariyga solingan.
Sinfda kitob javonidan olingan kitobni qaytarish sanasi daftarga yozildi. Bola «Dushanbagacha qaytaraman» deb so‘z berdi va qaytardi. Va’daga amal qilingani uchun javondagi kitoblar yo‘qolmadi.
Savdogar va xaridor kelishuvga ishonadi, o‘qituvchi va o‘quvchi bir-biriga so‘z beradi, shartnoma tuzgan har bir kishi va’daga tayanadi.
Bugun bitta kichik va’da bering (masalan, vazifani vaqtida bajarish) va kechqurun uni bajarganingizni qog‘ozga belgilang.
«Uch ezgu»: bolalar bir hafta ichida bajargan ezgu fikr, so‘z va amalini daftarga yozib, sinfda baham ko‘radi.