Miloddan avvalgi III – milodiy II asrlarda Xitoy
Mil. avv. 221-yilda Sin davlati hukmdori boshqa podsholiklarni yengib, Xitoyni birlashtirdi va Sin Shixuandi («Sinning birinchi imperatori») nomini oldi. U mamlakatni 36 viloyatga bo‘lib, hammasiga amaldorlar tayinladi. Shimolda ko‘chmanchi xunnlar hujumidan himoyalanish uchun avvalgi mudofaa devorlarini ulab mustahkamladi — bu keyinchalik Buyuk Xitoy devori nomini oldi; qurilishda minglab odam majburan ishlagan. Imperator uchun ulkan maqbara qurilgan, uning yonidan minglab sopol askarlar haykallari topilgan. Og‘ir soliq va mehnat majburiyatidan norozi dehqonlar qo‘zg‘oloni natijasida Sin sulolasi mil. avv. 206-yilda ag‘darildi; Lyu Ban Xan sulolasiga asos soldi. Xan davlati imperator U-Di (mil. avv. 141–87) davrida eng qudratli bo‘ldi. Keyinchalik xalq qo‘zg‘olonlari («qizil qoshlilar» — milodning boshlarida, «sariq ro‘mollilar» — 184-yil, milodiy II asr) va xunnlar hujumi Xanni zaiflashtirdi; milodiy III asrda u uch podsholikka bo‘linib ketdi. Xitoyda iyeroglif yozuvi bo‘lgan, avval bambuk taxtachalarga, keyin shoyiga yozilgan, mil. avv. II–I asrlarda qog‘oz paydo bo‘lgan. Xitoyliklar kompas va Chjan Xen ixtiro qilgan seysmograf (milodiy 132-yil), shuningdek chinni, ipak va choyni dunyoga bergan.
«Devor quramiz»: bolalar sinfda bir-biriga xom g‘isht-kartonlardan «devor» qo‘yib, uning dushmandan himoyadagi rolini muhokama qiladi.