Elektr xavfsizlik choralari
Inson tanasi, ayniqsa nam teri, elektr tokini o‘tkazadi. Xonadon tarmog‘ining kuchlanishi 220 V bo‘lib, u hayot uchun juda xavfli: tanadan o‘tgan tok muskullarni qisadi, yurak va nafasni to‘xtatishi, kuydirishi mumkin. Shuning uchun tarmoq bilan hech qachon tajriba o‘tkazmang. Qoidalar: izolyatsiyasi shikastlangan yoki ochiq simga tegmang; nam qo‘l bilan va suv yonida (vannada, hovuzda) elektr asboblarini ishlatmang; asbobni rozetkadan vilkasidan ushlab uzing; rozetkaga shpilka, mix va boshqa narsa tiqmang; bitta rozetkaga ko‘p quvvatli asbobni ulamang (ortiqcha yuk simni qizdirib, yong‘in chiqarishi mumkin); buzilgan asbobni o‘zingiz ta’mirlamang, kattalarga ayting. Uzilib yerga tushgan elektr simiga yaqinlashmang – kamida 10 m uzoqlashib, tez yordam va elektr xizmatiga xabar bering. Elektr uzatish liniyalari ostida varrak uchirmang va elektr ustunlariga chiqmang. Uylarda saqlagich (avtomat) ortiqcha tokda tarmoqni o‘zi uzadi. Elektriklar izolyatsiyalangan qo‘lqop va asboblardan foydalanadi. Birinchi yordam: avval tokni o‘chiring (avtomat, vilka), buning iloji bo‘lmasa, quruq yog‘och yoki plastmassa narsa bilan simni jabrlanuvchidan ajrating; unga tok o‘chirilmasdan qo‘l tegizmang. So‘ng tez yordam (103) chaqiring; jabrlanuvchi nafas olmasa va siz o‘qigan bo‘lsangiz, sun’iy nafas va ko‘krak qafasini bosishni boshlang.
Xavfsizlik rasmi: uyingiz yoki sinf xonasida elektr xavfsizligi qoidalarini buzadigan 5 ta holatni (rasm yoki ro‘yxat ko‘rinishida) tuzing va to‘g‘ri variantni yozing. Rollar bo‘yicha: «Tok urdi – nima qilish kerak?» sahnasini (tokni o‘chirish, 103 ga qo‘ng‘iroq) ko‘rsating. Xavfsizlik: hech qanday haqiqiy elektr qurilma, rozetka yoki sim bilan sahnalashtirmang; faqat o‘yinchoq yoki chizma ishlating.