Oddiy mexanizmlar
Oddiy mexanizmlar – kuchning kattaligi yoki yo‘nalishini o‘zgartirib, ishni osonlashtiradigan qurilmalar: richag, blok, qiya tekislik, pona va chig‘iriq. Richag – qo‘zg‘almas tayanch atrofida aylana oladigan qattiq jism (qaychi, ombir, g‘ildirakli aravacha). Qo‘zg‘almas blok faqat kuch yo‘nalishini o‘zgartiradi; qo‘zg‘aluvchan blok kuchdan 2 marta yutuq beradi. Qiya tekislik yukni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘tarishdan kamroq kuch bilan ko‘tarishga imkon beradi: tekislik qanchalik uzun va yotiq bo‘lsa, kuch shuncha kam (ishqalanishsiz F = P × balandlik : uzunlik). Pona ikkita qiya tekislikdan iborat (bolta, pichoq, mix). Chig‘iriqda aylanish dastagi yordamida yuk ko‘tariladi (quduq chig‘irig‘i). «Mexanikaning oltin qoidasi»: mexanizm kuchdan necha marta yutuq bersa, yo‘lda shuncha marta yutqazadi, shuning uchun ishda yutuq bo‘lmaydi.
Qiya tekislik: uzun taxta yoki qalin kartonni kitoblarga tirab, tepasidan pastga kichik mashinachani tushiring. Taxta qiyaligini ikki xil qilib, mashinachani tortishga ketgan rezina band cho‘zilishini taqqoslang. Xavfsizlik: taxta va kitoblar yiqilib tushib oyoqqa tegmasligi uchun mustahkam qo‘ying; o‘tkir uchli taxta ishlatmang.