Havo harorati
Havo harorati – havoning qanchalik isigan yoki sovigan ekanini bildiradi va termometr bilan °C da o‘lchanadi. Meteorologik stansiyalarda termometr maxsus qutiga qo‘yiladi: u yer yuzasidan taxminan 2 m balandda, soyada, havo erkin o‘tadigan, eshigi shimolga qaragan bo‘ladi, shunda Quyosh nuri termometrga tushmaydi. Harorat kuniga bir necha marta (masalan, har 3 soatda, ya’ni 8 marta) o‘lchanadi. Sutkalik o‘rtacha harorat = barcha o‘lchovlar yig‘indisi : o‘lchovlar soni. Oylik o‘rtacha harorat – oyning sutkalik o‘rtacha haroratlari yig‘indisi : oydagi kunlar soni; yillik o‘rtacha esa 12 ta oylik o‘rtachaning yig‘indisi : 12. Troposferada har 1000 m ga ko‘tarilganda harorat taxminan 6 °C pasayadi (har 100 m da 0,6 °C). Harorat geografik kenglikka ham bog‘liq: ekvatorda Quyosh nurlari deyarli tik tushadi va issiq, qutblarda nurlar qiyalab tushadi, shuning uchun sovuq.
Bog‘bon pomidor ko‘chatini ochiq yerga tungi harorat birmuncha iliq bo‘lib turgandan keyin ekadi, chunki sovuq tun o‘simlikni zararlaydi. Shuning uchun u kunduzgi emas, ayniqsa eng past, ya’ni tungi va tong haroratni kuzatadi.
Meteorolog termometr ko‘rsatkichlaridan o‘rtacha haroratni hisoblaydi, bog‘bon ekish vaqtini harorat bo‘yicha belgilaydi, shifokor tana haroratini o‘lchaydi.
Tanaffusda hovlida quyoshli va soyali joyda bir daqiqadan turib, qayerda iliqroq his qilishingizni solishtiring.
Kuzatuv: maktab hovlisida soyada, yer yuzasidan 1,5–2 m balandlikda xavfsiz (spirtli yoki raqamli) termometr osib, 4 marta (masalan, 8:00, 11:00, 14:00 va 17:00) haroratni yozing va o‘rtachasini toping. Xavfsizlik: simobli termometr ishlatmang; termometrni to‘g‘ridan-to‘g‘ri Quyosh nuriga qo‘ymang va Quyoshga qaramang; sindirilgan shishani qo‘l bilan terib olmang, o‘qituvchiga ayting.