Quyosh sistemasi, yulduzlar va Qutb yulduzi

Yulduzlar – nihoyatda qizigan, o‘zidan yorug‘lik chiqaradigan, Yerdan juda uzoqdagi osmon jismlari; sayyoralar esa sovuq bo‘lib, Quyosh nurini qaytaradi. Yulduzlar tuzilishi va tarkibiga ko‘ra farq qiladi. Ularning rangi haroratiga bog‘liq: ko‘kimtir-oq yulduzlar eng issiq, sariq (Quyosh kabi, sirti taxminan 5500 °C) o‘rtacha, qizil yulduzlar eng sovuq. Yulduzlarning miltillashiga sabab – ularning nuri Yer atmosferasidagi notekis harakatlanuvchi havo qatlamlaridan o‘tishi. Quyoshdan keyingi eng yaqin yulduz ham taxminan 4,2 yorug‘lik yili uzoqlikda; 1 yorug‘lik yili – yorug‘lik bir yilda o‘tadigan masofa (taxminan 9,5 trln km). Quyosh sistemasi Somon yo‘li galaktikasida joylashgan. Qadimdan odamlar yulduzlarni guruhlab, ularga nom bergan – yulduz turkumlari: Katta Ayiq (Yetti og‘ayni; cho‘michga o‘xshash 7 yulduz), Kichik Ayiq (u ham 7 yulduz). Qutb yulduzi Kichik Ayiq turkumiga kiradi va osmonda doim Shimoliy qutb ustida bir joyda turadi.