ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Takrorlash: son va olmosh

Darslar 24–25 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
25

Takrorlash. Olmosh

Darslik, 113–115-betlar
MaqsadOlmosh («местоимение») haqidagi bilimlarni takrorlash: kishilik olmoshlarini kelishiklarda o‘zgartirish va egalik olmoshlarini ishlatish.
Yangi so‘zlar
men · яsen · тыu (ayol) · онаularning · их
Tushuntirish

Olmosh («местоимение») narsani, belgini yoki miqdorni nomini aytmasdan ko‘rsatadi: «кто?», «что?», «какой?», «чей?» kabi savollarga javob beradi. Kishilik olmoshlari: «я», «ты», «он», «она», «оно», «мы», «вы», «они». Ular kelishiklar bo‘yicha o‘zgaradi: «я» — «меня», «мне», «меня», «мной», «обо мне»; «ты» — «тебя», «тебе», «тебя», «тобой», «о тебе»; «он» — «его», «ему», «его», «им», «о нём»; «она» — «её», «ей», «её», «ей», «о ней»; «мы» — «нас», «нам», «нас», «нами», «о нас»; «они» — «их», «им», «их», «ими», «о них». Muhim qoida: 3-shaxs olmoshlari predloglardan keyin «н» qo‘shadi: «у него», «к ней», «с ними», «о нём». Egalik olmoshlari: «мой», «твой», «наш», «ваш», «свой» (jins bo‘yicha o‘zgaradi: «мой брат», «моя сестра», «моё окно», «мои друзья») va «его», «её», «их» (o‘zgarmaydi). Olmosh matnda ot takrorlanishining oldini oladi: «Лилия любит цветы. Она поливает их каждый день.»

kelishikмывы
boshмывы
qaratqichнасвас
jo‘nalishнамвам
tushumнасвас
vositaliнамивами
o‘rinо насо вас
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gapiruvchi katta kishiga o‘quvchi «Вы» deb murojaat qiladi, tengdoshiga «ты» deydi. Katta kishi hurmat sezib jilmayadi. Murojaat shakli munosabatni belgiladi.

Kim ishlatadi

Xizmat ko‘rsatuvchi, diplomat va o‘qituvchi odamga rus tilida to‘g‘ri murojaat shaklini tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun rus tilida bir kattaga «Вы» va bir tengdoshga «ты» bilan qisqa savol tuzing.

Namunalar
«Наш класс». «У нас в классе дружный коллектив. Я люблю своих одноклассников, а они любят меня. С Тимуром мы вместе делаем уроки: я иду к нему, или он приходит ко мне. Наша учительница добрая, мы все уважаем её и говорим о ней с теплом.» (Mazmuni: sinfdoshlar haqida — olmoshlar turli kelishikda.)
Almashtirish: «Малика взяла книгу. Малика прочитала книгу.» → «Малика взяла книгу и прочитала её.» «Я вижу Анвара.» → «Я вижу его.» «Дай книгу брату.» → «Дай книгу ему.»
Sinfda faoliyat

«Kimni?» Doskada kartochkalar: «я, ты, он, она, мы, они». O‘qituvchi gap aytadi («Я вижу … .»), o‘quvchi to‘g‘ri olmosh kartochkasini tanlaydi va gapni to‘ldiradi: «Я вижу её.»

Mashq
1
Almashtiring: «Я иду к (он).» «Мы говорим о (она).»
2
«Это (я) книга.» — egalik olmoshini to‘g‘ri yozing.
3
Ot o‘rniga olmosh qo‘ying: «Алишер купил тетрадь. Алишер дал тетрадь Малике.»
4
Nega «у него», lekin «его»? Qoidani tushuntiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEshik oldidagi ko‘lmakHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →