So‘z tarkibi
So‘z ma’noli qismlardan tarkib topadi. So‘z tarkibi asos va qo‘shimchalardan iborat. Masalan, ishchi, ishla, ishsiz, ishga so‘zlarida umumiy qism — ish. Qolgan qismlar (-chi, -la, -siz, -ga) ish ma’nosiga qo‘shilib kelgan. So‘zning tarkibini aniqlash uchun avval qo‘shimchalarni ajratib, keyin qolgan qismni — asosni topamiz. Qo‘shimchasiz so‘z ham bo‘lishi mumkin: kitob, uy, daraxt.
Lug‘atda so‘zlar asosi bilan beriladi. Uzun shakldagi so‘zni topolmagan bola qo‘shimchalarni ajratib, asosini qidirdi va ma’nosini tez topdi.
Lug‘at tuzuvchi so‘zlarni asosi bo‘yicha joylaydi, qidiruv tizimini yaratuvchi dasturchi so‘zning turli shakllarini bir asosga bog‘laydi, o‘qituvchi imloni tushuntiradi.
Uzun bir so‘zni toping va qo‘shimchalarini oxiridan boshlab birin-ketin olib tashlab, asosiga yetib boring.
«Qismlarga bo‘l»: kartochkalardagi so‘zlarni (gulzor, bog‘bon, kitoblar, maktabdan) bolalar qismlarga bo‘lib, asosini aytadi.