125
Miqdor-daraja ravishlari
Darslik: 186-bet
MaqsadMiqdor-daraja ravishlarini aniqlash va qo‘llash.
Yangi so‘zlar
miqdor-daraja ravishi · adverb of quantity-degreeancha · rathersal · a little
Tushuntirish
Harakat va holatning bajarilishidagi miqdor-darajani bildiradigan va qancha? so‘rog‘iga javob beradigan ravishlar miqdor-daraja ravishlari deyiladi. Ularga sal, picha, xiyol, oz, ko‘p, kam, ancha kabi so‘zlar kiradi: ko‘p o‘qidi, oz gapirdi, ancha charchadi, sal kutdi. Bunday ravishlar sifat va boshqa ravishlarga ham bog‘lanib, ularning darajasini bildiradi: ancha chiroyli, juda tez. Miqdor-daraja ravishlari gapda miqdor-daraja holi vazifasida keladi. «Ko‘p» so‘zi otga bog‘lansa, sifat vazifasida, fe’lga bog‘lansa, ravish vazifasida keladi.
Namunalar
U ko‘p o‘qiydi, lekin oz gapiradi.
Bugun ancha sovuq, sal kuting.
Sinfda faoliyat
«Qancha?»: bir kuningizda ko‘p, oz, ancha, sal so‘zlari bilan to‘rtta gap tuzing.
Mashq
1
Miqdor-daraja ravishi qaysi so‘roqqa javob beradi?
Qancha?
2
Ravishlarni toping: ancha charchadi, katta uy, sal kutdi, jim o‘tirdi.
Ancha, sal.
3
«Ko‘p» so‘zi qaysi gapda ravish: «ko‘p kitob» yoki «ko‘p o‘qidi»?
«Ko‘p o‘qidi» — fe’lga bog‘langani uchun ravish; «ko‘p kitob» da sifat.
4
Nima uchun «ancha chiroyli» da «ancha» ravish?
Chunki u sifatning darajasini bildiradi va qancha? so‘rog‘iga javob beradi.