116
Tartib sonlar
Darslik: 173-bet
MaqsadTartib sonlarni yasash va yozish.
Yangi so‘zlar
tartib son · ordinal numeral-(i)nchi · -(i)nchi (-th)raqam · digit
Tushuntirish
Narsalarning ketma-ketlik tartibini bildiradigan sonlar tartib sonlar deyiladi. Ular nechanchi? so‘rog‘iga javob beradi va sanoq songa -(i)nchi qo‘shimchasi qo‘shilishi bilan yasaladi: birinchi, uchinchi, o‘ninchi. Undosh bilan tugagan songa -inchi, unli bilan tugagan songa -nchi qo‘shiladi: uch+inchi, ikki+nchi, olti+nchi. Tartib son arab raqami bilan yozilsa, -inchi o‘rniga raqamdan keyin chiziqcha qo‘yiladi: 9-sinf, 30-dekabr. Rim raqamlari bilan yozilganda chiziqcha qo‘yilmaydi: XXI asr.
Namunalar
Men to‘rtinchi sinfda emas, oltinchi sinfda o‘qiyman.
1-sentabrda yangi o‘quv yili boshlanadi.
Sinfda faoliyat
«Nechanchi?»: sinfdagi bolalarning qatorda turish tartibini tartib sonlar bilan ayting.
Mashq
1
Tartib son qaysi so‘roqqa javob beradi?
Nechanchi?
2
Yasang: uch, ikki, olti, o‘n.
Uchinchi, ikkinchi, oltinchi, o‘ninchi.
3
To‘g‘ri yozing: 6-sinf, 21 asr (rim raqami bilan).
6-sinf; XXI asr.
4
Nima uchun «ikki+inchi» emas, «ikkinchi»?
Chunki ikki unli bilan tugaydi va unlidan keyin -nchi qo‘shiladi.