117
Mustahkamlash
Darslik: 174–175-betlar
MaqsadSon mavzusini mustahkamlash: turlari, yasalishi, imlosi.
Yangi so‘zlar
son · numeralmiqdor · quantitytartib · order
Tushuntirish
Son narsaning miqdorini yoki tartibini bildiradi va qancha? necha? nechanchi? so‘roqlariga javob beradi. Miqdor sonlar oltita: sanoq (besh), dona (beshta), chama (beshtacha, o‘nlab), taqsim (beshtadan), jamlovchi (beshov) va kasr (beshdan bir). Tartib sonlar -(i)nchi bilan yasaladi: beshinchi. Hisob so‘zlari (kilogramm, nafar, bosh) sondan keyin keladi. Sondan keyingi otga ko‘plik qo‘shimchasi qo‘shilmaydi. Murakkab sonlar so‘zlar bilan alohida yoziladi, chama sonlarning juftlari chiziqcha bilan yoziladi: o‘n-o‘n besh. Tartib son raqam bilan yozilsa, chiziqcha qo‘yiladi: 6-sinf.
Namunalar
Har bir bolaga ikkitadan olma, jami yigirmata olma tarqatildi.
Uchovimiz beshinchi qavatga chiqdik.
Sinfda faoliyat
«Son hunari»: sinf ikki jamoaga bo‘linadi; navbat bilan son turini aytib, shu turdan misol keltiradi.
Mashq
1
Turini ayting: beshta, o‘nlab, ikkov, uchdan bir, to‘rtinchi.
Dona; chama; jamlovchi; kasr; tartib.
2
«Yetti» sonidan dona, taqsim, jamlovchi va tartib sonlarni yasang.
Yettita; yettitadan; yettov; yettinchi.
3
To‘g‘ri yozing: 7 sinf, o‘n o‘nbesh, uch kilogram olmalar.
7-sinf; o‘n-o‘n besh; uch kilogramm olma.
4
Nima uchun son turlarini farqlash imloga ham foydali?
Chunki har bir turning qo‘shimchasi va yozilishi o‘ziga xos: chama sonlar chiziqcha, tartib sonlar raqamdan keyin chiziqcha bilan yoziladi.