114
Kasr sonlar. Ularning yasalishi va imlosi
Darslik: 170-bet
MaqsadKasr sonlarni o‘qish va yozish.
Yangi so‘zlar
kasr son · fractional numeralyarim · halfchorak · quarter
Tushuntirish
Butun miqdorning qismini ifodalaydigan sonlar kasr sonlar deyiladi. Kasr sonda butun miqdorni bildiruvchi qism chiqish kelishigida (-dan) keladi: o‘ndan bir, uchdan ikki, beshdan uch. Maxraj avval, surat keyin o‘qiladi: 3/5 — beshdan uch. 1/2 — ikkidan bir yoki yarim; 1/4 — to‘rtdan bir yoki chorak; 1/8 — sakkizdan bir yoki nimchorak. 1,5 «bir butun o‘ndan besh» yoki «bir yarim» deb o‘qiladi. Kasr sonning qismlari alohida so‘z sifatida yoziladi.
Namunalar
Olmaning yarmini opamga berdim.
Sinfning beshdan uch qismi qatnashdi.
Sinfda faoliyat
«Qism-butun»: qog‘ozni yarim, chorak, to‘rtdan uch qismga bo‘ling va har birini so‘zlar bilan yozing.
Mashq
1
Kasr son nimani bildiradi?
Butun miqdorning qismini.
2
O‘qing: 1/2, 1/4, 3/5.
Yarim (ikkidan bir); chorak (to‘rtdan bir); beshdan uch.
3
Yozing so‘z bilan: 2/7, 1/10.
Yettidan ikki; o‘ndan bir.
4
Nima uchun kasr sonlarda «-dan» qo‘shimchasi ishlatiladi?
Chunki butun miqdordan (maxrajdan) qismi ajratib olinayotganini bildiradi: o‘ndan bir — o‘ndan bitta qism.