Kasr sonlar. Ularning yasalishi va imlosi
Butun miqdorning qismini ifodalaydigan sonlar kasr sonlar deyiladi. Kasr sonda butun miqdorni bildiruvchi qism chiqish kelishigida (-dan) keladi: o‘ndan bir, uchdan ikki, beshdan uch. Maxraj avval, surat keyin o‘qiladi: 3/5 — beshdan uch. 1/2 — ikkidan bir yoki yarim; 1/4 — to‘rtdan bir yoki chorak; 1/8 — sakkizdan bir yoki nimchorak. 1,5 «bir butun o‘ndan besh» yoki «bir yarim» deb o‘qiladi. Kasr sonning qismlari alohida so‘z sifatida yoziladi.
Maktab gazetasining sahifasi tuzilmoqda: sahifaning to‘qqizdan to‘rt qismiga rasm joylandi, qolgan qismiga matn sig‘di. Qism kasr son bilan aytiladi va muharrir joy yetishini oldindan biladi.
Sport hakami o‘yinning ikkinchi yarmini e’lon qiladi, tikuvchi matoning yarim metrini hisoblaydi, o‘qituvchi dars vaqtini bo‘ladi.
Xayolan bir butunni (masalan, qog‘oz varag‘ini) teng qismlarga bo‘ling va bir qismini kasr son bilan so‘z bilan ayting.
«Qism-butun»: qog‘ozni yarim, chorak, to‘rtdan uch qismga bo‘ling va har birini so‘zlar bilan yozing.