Jamlovchi son, uning yasalishi
Narsalarning miqdorini jamlab ko‘rsatadigan sonlar jamlovchi sonlar deyiladi. Ular -ov, -ala, -ovlon qo‘shimchalari bilan hosil bo‘ladi: ikkov, ikkala, ikkovlon; uchov, uchala; beshov, beshala. Bu qo‘shimchalar faqat ikkidan o‘ngacha bo‘lgan sonlarga qo‘shiladi. Unli bilan tugagan sonlarga qo‘shilganda asosdagi i unlisi tushib qoladi: ikki+ov = ikkov, olti+ala = oltala. Jamlovchi son otning o‘rniga ham keladi: «Ikkala o‘rtog‘im keldi», «Uchovimiz bordik». Bu qo‘shimchalar o‘zakka qo‘shib yoziladi.
| Qo‘shimcha | Misol |
|---|---|
| -ov | to‘rtov, beshov |
| -ala | to‘rtala, beshala |
| -ovlon | beshovlon |
Loyiha himoyasida bola: «To‘rtovimiz birga ishladik, hammamiz javob berdik» deydi. Jamlovchi son guruhning birga ishlaganini ko‘rsatadi, ismlarni sanab o‘tirish shart emas.
Jamoa sardori guruhni jamlovchi son bilan tanishtiradi, hakam o‘yinchilar sonini aytadi, jurnalist ishtirokchilarni sanaydi.
O‘z guruhingiz (sinfdoshlar yoki jamoadoshlar) haqida «…ovimiz» kabi jamlovchi son bilan bitta gap ayting.
«Jamla»: 2 dan 10 gacha sonlarga -ov yoki -ala qo‘shing va gaplarda ishlating.