ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Son: ma’no guruhlari, sanoq va dona sonlar

Darslar 107–110 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
110

Dona son, uning yasalishi

Darslik: 164-bet
MaqsadDona sonlarni yasash va to‘g‘ri yozish.
Yangi so‘zlar
dona son · piece numeral-ta · -ta (pieces)dona · piece
Tushuntirish

Narsalarning miqdorini donalab ifodalaydigan sonlar dona sonlar deyiladi. Ular sanoq songa -ta qo‘shimchasini qo‘shish bilan hosil bo‘ladi: ikkita, uchta, beshta, o‘nta, yigirmata. Bir soniga -ta qo‘shilganda «bitta» shakli hosil bo‘ladi: bir+ta = bitta. Ikki soni -ta bilan ikkita shaklida yoziladi. Donalash ma’nosini «dona» so‘zi ham bildiradi: besh dona qalam. Narsaning turiga ko‘ra nafar (kishilar), bosh (hayvonlar), tup (o‘simliklar), litr, gramm kabi so‘zlar ham ishlatiladi: uch nafar o‘quvchi, o‘n bosh qo‘y, besh tup daraxt. -ta qo‘shimchasi sondan keyin qo‘shib yoziladi.

-ta qo‘shib yoziladi
Sanoq sonDona son
to‘rtto‘rtta
o‘ttizo‘ttizta
yettiyettita
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf bayramiga tayyorgarlik ro‘yxati: «Yettita stul, o‘n ikkita stakan, besh nafar mehmon». Dona sonlari har narsaning nechtaligini qisqa aytadi, «nafar» esa odamlar uchun ishlatiladi.

Kim ishlatadi

Tadbir tashkilotchisi, sport anjomlari mas’uli va o‘qituvchi narsa va odamlar sonini aniq yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Xayolan kichik bayram ro‘yxatini tuzing: ikki xil narsani dona son bilan, bir guruh odamni «nafar» bilan ayting.

Namunalar
Sumkamda beshta daftar va ikkita qalam bor.
Sinfda uch nafar o‘quvchi kasal.
Sinfda faoliyat

«Nechta?»: uydagi yoki sinfdagi narsalarni sanab, dona sonlar bilan gap tuzing.

Mashq
1
Dona son qanday qo‘shimcha bilan yasaladi?
2
Dona son yasang: bir, ikki, besh, o‘n.
3
Qaysi so‘z odamlar uchun ishlatiladi: nafar yoki bosh?
4
Nima uchun «bir+ta» «bitta» deb yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEski g‘ishtdan doira gulzorHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →