108
Sonlarning ma’no guruhlari
Darslik: 161–162-betlar
MaqsadSonlarning ma’no guruhlarini bilish.
Yangi so‘zlar
miqdor son · cardinal numeraltartib son · ordinal numeralguruh · group
Tushuntirish
Sonlar narsalarning miqdori yoki tartibini bildiradi. Shunga ko‘ra ikki guruhga bo‘linadi: miqdor sonlar va tartib sonlar. Miqdor sonlar qanday miqdorni bildirishiga ko‘ra yana oltiga bo‘linadi: sanoq son (besh), dona son (beshta), chama son (beshtacha, o‘nlab), taqsim son (beshtadan), jamlovchi son (beshov) va kasr son (beshdan bir). Tartib sonlar ketma-ketlikni ko‘rsatadi: beshinchi. Har bir turga xos qo‘shimcha va so‘roq bor. Keyingi darslarda ularni birma-bir o‘rganamiz.
Namunalar
Besh, beshta, beshtadan, beshov — miqdor sonlari.
Beshinchi — tartib soni.
Sinfda faoliyat
«Jadval»: bitta sondan (masalan, uch) barcha turlarni yasab, jadvalga yozing: uch, uchta, uchtacha, uchtadan, uchov, uchdan bir, uchinchi.
Mashq
1
Sonlar qanday ikki guruhga bo‘linadi?
Miqdor sonlar va tartib sonlar.
2
Miqdor sonlarning oltita turini ayting.
Sanoq, dona, chama, taqsim, jamlovchi, kasr.
3
Turini aniqlang: ikkinchi, to‘rttadan, yarim.
Tartib; taqsim; kasr.
4
Nima uchun «beshinchi» miqdor emas, tartib soni?
Chunki u nechanchi? so‘rog‘iga javob berib, ketma-ketlikni bildiradi.