ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

II shaxs buyruq shakli, shart mayli va shaxs-son shakllari

Darslar 64–67 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
65

Mustahkamlash

Darslik: 100-bet
MaqsadFe’lning zamon va mayl shakllari mavzularini takrorlash.
Yangi so‘zlar
zamon · tensemayl · moodbuyruq-istak · imperative-optativeto‘liqsiz fe’l · incomplete verb
Tushuntirish

Fe’lning uch zamon shakli bor: o‘tgan (-di, -(i)b, -gan), hozirgi (-yap(ti), -moqda, -(a)yotir) va kelasi (-a, -y, -(a)r). To‘liqsiz fe’llar (edi, emish, ekan) zamon shakllaridan keyin keladi. Uch mayl shakli: xabar (zamon + shaxs-son), buyruq-istak (-(a)y, -(a)ylik, -gin, -(i)ng, -sin, -(i)nglar) va shart (-sa). Imlo: ketdi, kelyapti, tikkan, boryapti. Barcha qo‘shimchalar tartib bilan qo‘shiladi: asos + nisbat + bo‘lishsizlik + zamon + shaxs-son.

yozasos+dirorttirma+mabo‘lishsizlik+dio‘tgan zamon+mI shaxs
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Eshik oldidagi qog‘ozda yozilgan: «Soat ikkida chiqdim, hozir kutubxonadaman, beshda qaytaman». Uch fe’l shakli uch xil vaqtni va uch xil holatni aytadi, shuning uchun o‘qigan kishi nima bo‘lganini va nima bo‘lishini tushunadi.

Kim ishlatadi

Dispetcher poyezd kechikishini o‘tgan, hozirgi va kelasi zamonda e’lon qiladi; tarjimon asl matndagi zamonni saqlaydi; o‘qituvchi kun rejasini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Kecha, hozir va ertaga haqida bittadan gap ayting, so‘ng fe’l oxiri har safar qanday o‘zgarganini ovoz chiqarib tekshiring. Bu takrorlash darsi, yangi qoida yo‘q.

Namunalar
yoz + dir + ma + di + m = yozdirmadim (yozdirmadim: orttirma + bo‘lishsiz + o‘tgan + I shaxs).
Keldi (xabar), kelsin (buyruq-istak), kelsa (shart).
Sinfda faoliyat

«Zamon va mayl jadvali»: bolalar «o‘qimoq» fe’lining jadvalini to‘ldiradi: 3 zamon × 3 mayl.

Mashq
1
Zamon va maylni aniqlang: o‘qiyapti, o‘qisa, o‘qisin, o‘qidi.
2
To‘g‘ri yozing: ketkach, kelayapti, tikgan.
3
«Yoz» asosidan «o‘tgan zamon, I shaxs, bo‘lishsiz» shaklini yasang.
4
Nima uchun «yozdirmadim» da bo‘lishsizlik -ma orttirma shakldan keyin turadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEshik oldidagi ko‘lmakHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →