Fe’llarning yasalishi
Fe’llar boshqa so‘z turkumlaridan qo‘shimchalar yordamida yasaladi. -la, -a qo‘shimchalari ot, sifat, undov so‘zlardan fe’l yasaydi: tuz — tuzla, ish — ishla, boshla; -(a)y, -i, -sira, -sa ot va sifatlardan, ba’zan ravishlardan: qora — qoray, boy — boyi, suv — suvsa; -(a)r sifatlardan: oq — oqar, qisqa — qisqar. -illa, -ira qo‘shimchalari taqlid so‘zlardan fe’l yasaydi: chirq — chirqilla, yalt — yaltira. -sira sen va siz olmoshlaridan ham fe’l yasaydi: sensira, sizsira. Yasalgan fe’lga -lan, -lash kabi qo‘shimchalar ham qo‘shilishi mumkin: suhbat — suhbatlash.
| Qo‘shimcha | Nimadan yasaydi | Misol |
|---|---|---|
| -la, -a | ot, sifat, undov | ov — ovla; tun — tuna |
| -(a)y, -i, -sira, -sa | ot, sifat, ravish | kuch — kuchay; tinch — tinchi |
| -(a)r | sifat | ko‘k — ko‘kar |
| -illa, -ira | taqlid so‘z | taq — taqilla; yarq — yarqira |
Bola chizmani nusxalab oldi. «Nusxa» otiga -la qo‘shilib, «nusxa olmoq» ma’nosi bitta fe’lda ifodalandi.
Terminolog yangi tushunchalarga fe’l tuzadi, jurnalist yangi hodisani ifodalovchi so‘z izlaydi, yozuvchi tilni boyitadi.
Uyda yoki sinfda ko‘rgan bir narsangizning nomiga -la qo‘shib ko‘ring va chiqqan so‘z haqiqiy fe’l bo‘lish-bo‘lmasligini do‘stingiz bilan muhokama qiling.
«Fe’l ustaxonasi»: bolalar berilgan otdan -la, -lan, -lash qo‘shimchalari bilan fe’l yasab, gap tuzadi.