ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ko‘makchi fe’llar va fe’llarning yasalishi

Darslar 44–47 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
46

Fe’llarning yasalishi

Darslik: 74–75-betlar
MaqsadQo‘shimchalar yordamida fe’l yasashni bilish.
Yangi so‘zlar
fe’l yasovchi qo‘shimcha · verb-building suffixundov so‘z · interjectiontaqlid so‘z · imitative wordtuzlamoq · to salt
Tushuntirish

Fe’llar boshqa so‘z turkumlaridan qo‘shimchalar yordamida yasaladi. -la, -a qo‘shimchalari ot, sifat, undov so‘zlardan fe’l yasaydi: tuz — tuzla, ish — ishla, boshla; -(a)y, -i, -sira, -sa ot va sifatlardan, ba’zan ravishlardan: qora — qoray, boy — boyi, suv — suvsa; -(a)r sifatlardan: oq — oqar, qisqa — qisqar. -illa, -ira qo‘shimchalari taqlid so‘zlardan fe’l yasaydi: chirq — chirqilla, yalt — yaltira. -sira sen va siz olmoshlaridan ham fe’l yasaydi: sensira, sizsira. Yasalgan fe’lga -lan, -lash kabi qo‘shimchalar ham qo‘shilishi mumkin: suhbat — suhbatlash.

Qo‘shimchaNimadan yasaydiMisol
-la, -aot, sifat, undovov — ovla; tun — tuna
-(a)y, -i, -sira, -saot, sifat, ravishkuch — kuchay; tinch — tinchi
-(a)rsifatko‘k — ko‘kar
-illa, -irataqlid so‘ztaq — taqilla; yarq — yarqira
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola chizmani nusxalab oldi. «Nusxa» otiga -la qo‘shilib, «nusxa olmoq» ma’nosi bitta fe’lda ifodalandi.

Kim ishlatadi

Terminolog yangi tushunchalarga fe’l tuzadi, jurnalist yangi hodisani ifodalovchi so‘z izlaydi, yozuvchi tilni boyitadi.

Bugun sinab ko‘ring

Uyda yoki sinfda ko‘rgan bir narsangizning nomiga -la qo‘shib ko‘ring va chiqqan so‘z haqiqiy fe’l bo‘lish-bo‘lmasligini do‘stingiz bilan muhokama qiling.

Namunalar
tuz+la = tuzla; ish+la = ishla; qora+y = qoray; oq+ar = oqar.
chirq+illa = chirqilla; yalt+ira = yaltira; suv+sa = suvsa.
Sinfda faoliyat

«Fe’l ustaxonasi»: bolalar berilgan otdan -la, -lan, -lash qo‘shimchalari bilan fe’l yasab, gap tuzadi.

Mashq
1
Qaysi qo‘shimcha otdan fe’l yasaydi: -la yoki -chi?
2
«Oq» sifatidan fe’l yasang.
3
Taqlid so‘zdan fe’l yasang: yalt, chirq.
4
Nima uchun «suvsa» fe’l, «suvchi» esa ot?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBochka tagiga qaysi taxta?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →