Ayrim fe’l yasovchi qo‘shimchalar imlosi
Fe’l yasovchi -a qo‘shimchasi o‘yin, qiyin kabi ikki bo‘g‘inli so‘zlarga qo‘shilganda, ikkinchi bo‘g‘indagi i unlisi tushib qoladi va shunday yoziladi: o‘yin+a = o‘yna, qiyin+a = qiyna. Fe’l yasovchi -ay qo‘shimchasi past, sust so‘zlariga qo‘shilganda, oxirgi t tushadi: past+ay = pasay, sust+ay = susay. -illa qo‘shimchasi tarkibida u unlisi yoki v undoshi bo‘lgan bir bo‘g‘inli so‘zlarga qo‘shilganda -ulla deb aytiladi va shunday yoziladi: uv — uvulla, shov — shovulla. Bu o‘zgarishlar yozuvda ham aks etadi.
| Qo‘shimcha | Yozuvdagi o‘zgarish |
|---|---|
| -a (ikki bo‘g‘inli so‘zga) | 2-bo‘g‘indagi i tushadi |
| -ay (past, sust so‘zlariga) | oxirgi t tushadi |
| -illa (u yoki v bor so‘zga) | -ulla: g‘uv — g‘uvulla |
Bu qoida bir necha so‘zga tegadi, shuning uchun kundalik gapda kam uchraydi. Foydasi yozuvda: yasalgan so‘zning yozilishi aytilishidan farq qilganda, tovush tushganini bilgan bola xato qilmaydi.
Korrektor imlo xatolarini topadi, lug‘atshunos so‘z shakllarini qayd etadi, o‘qituvchi diktantni tekshiradi.
Qo‘shimcha qo‘shganda aytilishi va yozilishi farq qiladigan bitta so‘z toping va ikkalasini ovoz chiqarib solishtiring.
«Qaysi tovush tushdi?»: o‘qituvchi asos va qo‘shimchani aytadi (qiyin+a), bolalar hosil bo‘lgan so‘zni yozib, tushgan tovushni ko‘rsatadi.