Okean boyliklari, ulardan foydalanish va muhofaza qilish
Okean tabiiy boyliklar xazinasi: biologik (baliq, suvo‘tlari, dengiz hayvonlari), kimyoviy (osh tuzi, brom, magniy), ma’danli va yoqilg‘i-energetika resurslari (neft, gaz). Darslikda 160 ming hayvon va 10 ming o‘simlik turi keltirilgan; zamonaviy hisoblarda tavsiflangan dengiz turlari soni yuz minglab (taxminan 240 ming) va hali ko‘plari noma’lum. Organizmlar yashash joyiga ko‘ra uch guruhga bo‘linadi: plankton (oqim bilan suzib yuradi), nekton (erkin suzadi, masalan, baliqlar, kitlar) va bentos (tubida yashaydi). Eng og‘ir hayvon — ko‘k kit (taxminan 150 t gacha). Dengiz mahsulotlari insoniyat hayvon oqsilining taxminan 17 % ini beradi. Neft va gaz asosan Fors ko‘rfazi, Venesuela sohillari, Shimoliy dengiz va Meksika qo‘ltig‘idan olinadi. Dengiz transporti eng arzon yo‘l: dunyo savdo yuklarining 80 % dan ko‘pi dengiz orqali tashiladi (darslikda 60 % dan ortiq deyilgan); dunyoda 2 700 dan ortiq dengiz port-shahari bor. Okeanning ifloslanishiga neft tashiydigan tankerlar halokati, plastik chiqindilar va oqava suvlar sabab bo‘ladi. Muhofaza milliy, mintaqaviy va xalqaro darajada olib boriladi: Xalqaro dengiz tashkiloti, YUNESKO qoshidagi Hukumatlararo okeanografik komissiya va boshqalar ishlaydi.
«Okean ratsioni»: har bir guruh bitta okean boyligi (baliq, neft, tuz, transport, turizm) bo‘yicha 1 daqiqalik «reklama» tayyorlab, uni muhofaza qilish yo‘lini ham aytadi.