Ekvatorial o‘rmonlar va savannalar
Afrikada doimiy nam ekvatorial o‘rmonlar zonasi bir marta, mavsumiy nam o‘rmonlar, savannalar va siyrak o‘rmonlar ikki martadan takrorlanadi. Ekvatorial o‘rmonlar (gileya) ekvator atrofida va Gvineya qo‘ltig‘i sohilida o‘sadi. Temirga boy jinslardan qizil-sariq ferralit tuproqlar hosil bo‘lgan; ular chirindiga kam, shuning uchun o‘simliklar oziqani ko‘proq to‘kilgan barglardan oladi. O‘rmon doimiy yashil, qalin va ko‘p yarusli: yuqori yarusda (35–50 m) seyba va palmalar, o‘rtada moyli palma, pastda daraxtsimon paporotniklar, lianalar, butalar. Hayvonlarning ko‘pi daraxtlarda yashaydi (maymunlar, shimpanze, qushlar); yerda gorilla, okapi, o‘rmon fili, karlik begemot uchraydi. Savannalar Afrika maydonining taxminan 40 % ini egallaydi. Ular baland o‘t, to‘p-to‘p daraxt (sershox akatsiya, baobab) va butalardan iborat; yog‘in asosan yozda yog‘adi, sernam va quruq fasllar almashadi. Savannada dunyoda eng ko‘p yirik hayvonlar to‘plangan: antilopa, zebra, jirafa, fil, karkidon, begemot, sher, gepard, sirtlon, Nil timsohi; qushlardan Afrika tuyaqushi. Tabiatni asrash uchun ko‘plab milliy bog‘lar va qo‘riqxonalar tashkil etilgan.
Maktab hovlisidagi katta daraxt tagida soya bo‘lgani uchun u yerga quyosh sevmaydigan, soyani yoqtiradigan gullarni ekishadi, ochiq joyga esa boshqa o‘simliklarni qo‘yishadi. Tropik o‘rmonda ham yuqori qatlam yorug‘likni ushlab qoladi, pastdagi o‘simliklar esa shu soyaga moslashgan.
Bog‘bon o‘simlikni yorug‘likka qarab joylashtiradi, o‘rmonchi daraxtlarni parvarishlaydi, qo‘riqxona xodimi hayvonlarni o‘z yashash qatlamlarida saqlaydi.
Ikki o‘simlikni (uydagi yoki hovlidagi) solishtiring: biri yorug‘ joyda, biri soyada. Qaysi biri ko‘proq yorug‘likka muhtoj ko‘rinishini ayting.
«O‘rmon yaruslari»: sinf devoriga to‘rt yarusli o‘rmon rasmi chiziladi; o‘quvchilar hayvon va o‘simlik kartochkalarini tegishli yaruslarga yopishtiradi.