«Materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasi» kursida nimalar o‘rganiladi?
Bu kursda sayyoramizning tabiati materiklar va okeanlar bo‘yicha o‘rganiladi. Materik — tektonik tuzilishi jihatidan yaxlit bo‘lgan yirik quruqlik; Yer yuzida oltita materik bor: Yevrosiyo, Afrika, Shimoliy Amerika, Janubiy Amerika, Antarktida va Avstraliya. Qit’a esa insoniyat tarixida shakllangan tushuncha bo‘lib, oltita qit’a ajratiladi: Yevropa, Osiyo, Afrika, Amerika, Avstraliya (Okeaniya bilan) va Antarktida. Shuning uchun Yevrosiyo — bitta materik, lekin ikkita qit’a, Shimoliy va Janubiy Amerika esa ikkita materik, lekin bitta qit’a. Suvli qobiq yaxlit bo‘lgani uchun uni Dunyo okeani deyiladi; uning materiklar oralig‘idagi qismlari okeanlar: Tinch, Atlantika, Hind va Shimoliy Muz okeani (ba’zi olimlar beshinchi — Janubiy okeanni ham ajratadi). Okean yoki dengiz yuzasi quruqlik bilan tutashgan chegara qirg‘oq chizig‘i deyiladi. Darslik materiklarni Afrikadan boshlaydi, chunki bu materik tabiati takrorlanmas, so‘ng Avstraliya, Antarktida, Janubiy Amerika, Shimoliy Amerika va Yevrosiyo o‘rganiladi.
«Xaritada topamiz»: o‘quvchilar atlas yoki globusda ketma-ket materiklarni va okeanlarni topib, qirg‘oq chizig‘ini barmoq bilan yurgizib ko‘rsatadi; kim eng tez to‘g‘ri ko‘rsatsa, navbatdagisini aytadi.