Antropogen komplekslar va Yevrosiyo o‘lkalari

Antropogen tabiat kompleksi — inson xo‘jaligi ta’sirida o‘zgargan yoki yaratilgan tabiat kompleksi: shahar, qishloq, dala, bog‘, suv ombori, kanal. Yevrosiyo qadimdan aholi yashagan, sivilizatsiya markazlari bo‘lgan materik, shuning uchun inson ta’siri bu yerda eng kuchli. O‘rta dengiz sohilidagi qadimiy doimiy yashil o‘rmonlar ko‘p kesilib ketgan. Sharqiy Yevropa tekisligidagi qora va kashtan tuproqli dashtlarning taxminan 80 % i o‘zlashtirilgan, ularning o‘rnida dalalar, shaharlar va bog‘lar paydo bo‘lgan. Mesopotamiya, Buyuk Xitoy tekisligi, Hindiston, Yevropa va O‘rta Osiyoning qadimdan o‘zlashtirilgan hududlarida, tog‘ yonbag‘irlarida ham antropogen landshaftlar yaratilgan (teraslar, sug‘oriladigan dalalar). Yashash uchun qulay joylar o‘zlashtirib bo‘lingach, XX asrning ikkinchi yarmidan o‘rmonlar, cho‘llar va tog‘lar ham o‘zlashtirila boshladi. Buning natijasida o‘rmon maydoni qisqaradi, tuproq yemiriladi, suv va havo ifloslanadi; Orol dengizining qurishi katta ekologik falokat. Tabiatni asrash uchun qo‘riqxona, milliy bog‘ va buyurtmalar tashkil etilgan: Ural tog‘ida Ilmen, Oltoyda Oltoy qo‘riqxonasi, Yevropada Belovej o‘rmoni, Osiyoda Chatqol, Issiqko‘l, Barguzin, Taman Negara. Qo‘riqxonalarning maqsadi noyob tabiat joylarini, o‘simlik va hayvonlarni tabiiy holda saqlashdir. Tabiat boyliklaridan oqilona va tejab foydalanish zarur.