Janubiy Amerikaning geografik o‘rni, o‘rganilish tarixi, geologik tuzilishi, foydali qazilmalari. Relyefi
Janubiy Amerika butunlay G‘arbiy yarimsharda joylashgan; uning shimoliy qismini ekvator kesib o‘tadi, asosiy qismi Janubiy yarimsharda. Shimoliy chekkasi taxminan 12° sh. k., janubiy chekkasi (materik qismida) taxminan 54° j. k. da, shuning uchun shimoldan janubga taxminan 7 300 km; g‘arbdan sharqqa taxminan 5 000 km. Panama kanali Shimoliy va Janubiy Amerika orasidagi shartli chegara. Materikni shimolda Karib dengizi, g‘arbda Tinch okean, sharqda Atlantika okeani yuvadi. X. Kolumb 1492-yil 12-oktabrda San-Salvador oroliga yetib keldi (Amerika kashf etilgan sana deb hisoblanadi), lekin Hindistonga yetdim deb o‘ylagan; A. Vespuchchi (1499–1504) bu yerlar Yangi Dunyo ekanini aytdi va 1507-yildan nomi Amerika bo‘ldi. Materikni ilmiy o‘rganishda A. Gumboldt va E. Bonplanning xizmati katta. Janubiy Amerika qadimda Gondvana tarkibida bo‘lgan; platformaning cho‘kkan joylarida botiqlar (Amazonka, Orinoko, La-Plata), ko‘tarilganlarida yassi tog‘liklar (Gviana, Braziliya) bor; g‘arbda yosh And tog‘lari ko‘tarilgan, ular Tinch okean «olovli halqasi»ga kiradi: harakatdagi vulqonlar va kuchli zilzilalar bo‘lib turadi. And — dunyodagi eng uzun quruqlikdagi tog‘ tizimi (7 000 km dan ortiq); eng baland nuqtasi Akonkagua (6 961 m, Janubiy Amerikaning ham, G‘arbiy yarimsharning ham eng baland nuqtasi); eng baland harakatdagi vulqonlardan biri — Lyulyaylyako (taxminan 6 739 m). Foydali qazilmalar: And tog‘larida mis, qalay, qo‘rg‘oshin, oltin, kumush, selitra; Braziliya yassi tog‘ligida temir, marganes, olmos, uran; botiqlarda neft va gaz.
«And bo‘ylab»: xaritada Venesuela–Kolumbiya–Ekvador–Peru–Boliviya–Chili–Argentina tog‘ tizmasini barmoq bilan kuzatib, har bir mamlakatning bitta tog‘ yoki vulqonini ayting.