Sharqiy Osiyo
Sharqiy Osiyo Xitoyning sharqiy qismini, Koreya yarimorolini va Yapon orollarini egallaydi; shimoldan janubga dengiz sohili bo‘ylab bir necha ming kilometrga cho‘zilgan. Uning zaminida eng qadimgi kristall jinslardan tuzilgan Xitoy–Koreya va Janubiy Xitoy platformalari yotadi. Platforma ustini Xuanxe va Yanszi keltirgan allyuvial yotqiziqlar qoplagan; bu Buyuk Xitoy tekisligidir. Tekislikning shimoli mo‘tadil musson, janubi subtropik musson iqlimiga ega: qish shimolda quruq va sovuq (taxminan –6 °C), janubda iliq (+3 °C); yoz issiq, sohilda iyul +26 °C. Yillik yog‘in shimolda 500 mm, janubda 1 000 mm, uning taxminan 80 % i yozda tushadi. Xuanxe va Yanszi tekislikni kesib o‘tadi, ko‘llar va suv omborlari ko‘p (eng yiriklaridan biri Tayxu). Unumdor qo‘ng‘ir tuproqlarda dehqonlar shimolda yiliga ikki, janubda hatto uch marta hosil oladi. Janubiy qismini balandligi 2 000 m gacha bo‘lgan Janubiy Xitoy past tog‘lari (Nanlin, Uishan) egallagan. Asosiy ekinlari — sholi, Xitoy choyi, bug‘doy, soya, gaolyan (tariqning bir turi), paxta; janubda shakarqamish, apelsin, mandarin, ananas va banan. Janubiy Xitoy past tog‘lari qalay va volfram bilan, Sharqiy Xitoy toshko‘mir va temir rudasi bilan boy. Tabiiy o‘rmonlar kam qolgan, chunki tekislik qadimdan zich o‘zlashtirilgan.
«Xitoy dasturxoni»: sholi, choy, soya, bug‘doy, apelsin kartochkalarini tayyorlang va Xuanxe yoki Yanszi havzasidan qaysi birida ko‘proq o‘sishini xaritadan taxmin qiling.