Avstraliyaning geografik o‘rni, o‘rganilish tarixi, geologik tuzilishi, foydali qazilmalari. Relyefi
Avstraliya — eng kichik materik (maydoni taxminan 7,6–7,7 mln km²), butunlay Janubiy yarimsharda joylashgan; nomi lotincha «australis» — janubiy. Uning o‘rtasidan Janubiy tropik o‘tadi; Hind va Tinch okean suvlari o‘rab turadi, boshqa materiklardan uzoq, shuning uchun uni materik-orol deb ham atashadi. Aholi yashaydigan materiklar ichida u eng keyin kashf etilgan: 1606-yilda niderlandiyalik V. Yanszon Keyp-York yarimorolini ko‘rgan, o‘sha yili L. Torres, 1642-yilda A. Tasman, 1770-yilda J. Kuk sharqiy qirg‘oqni o‘rgangan. Avstraliya qadimda Gondvananing bir qismi bo‘lgan; uning asosi qadimgi mustahkam platforma, shuning uchun kuchli zilzila va vulqon yo‘q. Foydali qazilmalar: temir rudasi, boksit, litiy, qo‘rg‘oshin, rux, mis, nikel, oltin, uran, ko‘mir, neft va gaz; ko‘pi yer yuzasiga yaqin bo‘lgani uchun ochiq usulda qazib olinadi. Relyef uch qismdan iborat: G‘arbiy Avstraliya yassi tog‘ligi (Makdonnell tog‘lari, Zil cho‘qqisi taxminan 1 531 m), Markaziy pasttekislik (Eyr-Nord ko‘li — taxminan –15 m, materikning eng past nuqtasi; quruq daryo o‘zanlari — kriklar) va sharqdagi Katta Suvayirg‘ich tizma (eng baland nuqta — Kossyushko tog‘i, 2 228 m, Avstraliya Alplarida).
«Kashfiyot xronikasi»: sinf 1606, 1642, 1770-yillar uchun uchta stansiya (Yanszon, Tasman, Kuk) tashkil qilib, har birida xaritada yo‘lni ko‘rsatadi.