O‘rta va Sharqiy Yevropa

O‘rta Yevropa kichik o‘lkasining eng muhim tabiiy oblasti — Alp–Karpat tog‘lari. Ular Yevropadagi eng baland va yosh tog‘lar bo‘lib, alp burmalanishida ko‘tarilgan. Alp tog‘lari g‘arbdan sharqqa taxminan 1 200 km yoy shaklida cho‘zilgan; eng baland cho‘qqisi — g‘arbdagi Monblan (taxminan 4 806 m; darslikda 4 807 m, o‘lchovlar yildan yilga ozgina o‘zgaradi). Iqlimi mo‘tadil: qishi yumshoq, yozi salqin, yog‘in yiliga 2 000–3 000 mm. Balandda doimiy qor va muzliklar bor, ular Reyn, Rona, Adije, Drava daryolarini to‘yintiradi; ammo global isish tufayli Alp muzliklari tez kichrayib bormoqda. Yonbag‘irlar buk va eman o‘rmonlari bilan qoplangan, undan yuqorida igna bargli o‘rmonlar va alp o‘tloqlari. Karpat tog‘lari taxminan 1 500 km uzunlikda yoy hosil qiladi, o‘rtacha balandligi 800–1 200 m, eng baland cho‘qqisi Baland Tatradagi Gerlaxovski-Shtit (2 655 m). Ular uch qismga bo‘linadi: G‘arbiy, Sharqiy va Janubiy Karpat. Ularda neft, gaz, ko‘mir, temir va marganes rudalari, osh tuzi bor. Iqlimi Alpnikidan kontinentalroq: yanvar –3…–5 °C, yoz tog‘ etaklarida +17…+20 °C, yog‘in 800–1 000 mm. Karpatning eng katta boyligi — tog‘ o‘rmonlari, shuning uchun uni «o‘rmonli Karpat» deyishadi. Baland yerlardagi yaylovlar planinalar deyiladi; pasttekislikdagi dashtlar — pushta. Hayvonlari: qo‘ng‘ir ayiq, to‘ng‘iz, silovsin, olmaxon.