G‘arbiy va Sharqiy Sibir
G‘arbiy Sibirga shu nomdagi pasttekislik kiradi; u shimoldan janubga taxminan 2 500 km, g‘arbdan sharqqa 1 900 km cho‘zilgan. Uning zamini paleozoyda hosil bo‘lgan plita bo‘lib, ustini mezozoy va kaynozoy yotqiziqlari qoplagan. Asosiy foydali qazilmalari — neft, gaz va ko‘mir. Relyefi tekis, balandligi 300 m dan oshmaydi. Qishda arktika, yozda mo‘tadil havo hukmron: qish –25…–30 °C, yoz taxminan +22 °C, yog‘in 480–550 mm. Ob, Irtish, Taz, Pur daryolari Shimoliy Muz okeaniga quyiladi. Shimolda tundra-gleyli va botqoq tuproqlar, janubda unumdor qora tuproqlar bor. Sharqiy Sibir esa G‘arbiy Sibirdan Kolima vodiysigacha cho‘zilgan. Uning markazida Arxey erasida hosil bo‘lgan qattiq Sibir platformasi yotadi; relyef yassi tog‘liklardan iborat — O‘rta Sibir yassi tog‘ligi (o‘rtacha 400–600 m), Putorana tog‘larida 1 701 m gacha. Sharqiy Sibir arktika, subarktika va mo‘tadil mintaqalarda joylashgan, iqlimi keskin kontinental: qishda –20…–40 °C, yozda +16…+18 °C. Oymyakonda rasmiy ravishda –67,7 °C qayd etilgan (darslikdagi –71 °C norasmiy). Daryolari — Yenisey, Lena, Aldan, Kolima, Vilyuy. Shimolida muzloq yerlar keng tarqalgan; arktika sahrolari, tundra va tayga landshaftlari bor. Tayga daraxtlari: tilog‘och, qarag‘ay, pixta, kedr, Sibir yeli; hayvonlari: qutb tulkisi, bo‘ri, suvsar, shimol bug‘usi.
«Sibir daryolari»: xaritada Ob, Irtish, Yenisey, Lena daryolarini toping, ularning manbasi va quyilish dengizini aytib bering.