Okean suvining xususiyatlari
Okean suvining asosiy xususiyati sho‘rlikdir: 1 litr suvda 1 g dan ortiq tuz bo‘lsa, suv sho‘r deyiladi. Dunyo okeanining o‘rtacha sho‘rligi 35 ‰; tropiklarda yuqoriroq (36–37 ‰), ekvatorda 34–35 ‰, dengizlarda esa 2 ‰ dan (Fin qo‘ltig‘i) 42 ‰ gacha (Qizil dengiz) o‘zgaradi. Yuza suvning o‘rtacha harorati taxminan +17,5 °C; ochiq okeanda –2 °C dan +29 °C gacha o‘zgaradi, 1 000 m dan chuqurda esa o‘rtacha 2–3 °C. Okean suvi –2 °C da muzlaydi. Okean oqimlari — suvning uzoq masofaga gorizontal harakati; ular asosan shamoldan hosil bo‘ladi, iliq va sovuq oqimlarga bo‘linadi va materiklar iqlimiga ta’sir qiladi. Asosiy oqimlar: Shimoliy va Janubiy passat oqimlari, Passatlararo qarshi oqim va G‘arbiy shamollar oqimi. Qalqish Quyosh va Oyning tortish kuchidan kelib chiqadi: sutkada ikki marta ko‘tarilib, ikki marta pasayadi. To‘lqinlar shamoldan hosil bo‘ladi (eng baland qayd etilgani 34 m). Sunami zilzila yoki vulqon tufayli paydo bo‘ladi: ochiq okeanda balandligi 1 m dan kam, tezligi soatiga 700–800 km, qirg‘oqda esa o‘nlab metrga ko‘tarilib, katta vayronagarchilik keltiradi.
«Sho‘r suv tajribasi»: 1 litr suvda 35 g tuz eritib (choy qoshiqda taxminan 6 g), tuxumni solib ko‘ring; sho‘r suvda tuxum suzishini kuzating va sababini muhokama qiling.