Okeaniya iqlimi, tabiat zonalari va aholisi
Okeaniya orollarining ko‘pi ekvatorial, subekvatorial va tropik iqlim mintaqalarida; faqat Yangi Zelandiya subtropik va mo‘tadil mintaqada. Iqlim iliq va yumshoq: kunduzi taxminan +30 °C, kechasi +23 °C; yog‘in ko‘p (3 000–4 000 mm), Gavayida shamolga ro‘para yonbag‘irlarda yiliga 10 000 mm dan ortiq. Yangi Gvineya tog‘larida taxminan 4 400 m dan yuqorida doimiy qor va muzliklar bor (ular isish tufayli kichrayib bormoqda). Orollar asosan doimiy yashil nam o‘rmonlar va savannalar bilan qoplangan; kokos va sago palmalari, banan, non daraxti, mango, shakarqamish o‘sadi. Yangi Zelandiyada daraxtsimon paporotniklar, kauri, zig‘ir kabi endemiklar bor. Hayvonot dunyosi kambag‘al: okeanlar hayvonlar tarqalishiga to‘sqinlik qiladi, quruqlikdagi sutemizuvchilar deyarli yo‘q (Yangi Zelandiyada faqat ko‘rshapalaklar). Yangi Gvineyada kazuar, Yangi Zelandiyada uchmaydigan kivi qushi, pingvin va dengiz qushlari yashaydi. Keltirilgan kalamush, mushuk, echki va quyonlar mahalliy turlarga katta zarar yetkazmoqda. Avstraliyasiz Okeaniyada taxminan 19 mln kishi yashaydi (darslikda 2016-yilda 16 mln); Yangi Zelandiyada tubjoy maorilar aholining taxminan 17 % ini tashkil etadi. Aholi kokos, banan, shakarqamish, kofe, kakao yetishtiradi, baliq ovlaydi, turizm va dur olish bilan shug‘ullanadi.
Do‘kondagi kokos qirindisi qadog‘idagi mahsulot issiq orollarda o‘sadigan palma mevasidan tayyorlanadi. Orol aholisi uchun kokos palmasi oziq, soya va qurilish materiali beradi. Bola o‘simlik joyning iqlimiga bog‘liqligini oddiy narsada ko‘radi.
Plantatsiya dehqoni palma bog‘ini parvarishlaydi, ekolog endemik qushlarni asraydi, kema oshpazi mahalliy mahsulotlardan ovqat tayyorlaydi.
Faqat issiq joylarda o‘sadigan bitta mevani (masalan, banan) va O‘zbekistonda o‘sadigan bitta mevani (masalan, o‘rik) tanlang va har bir o‘simlik uchun qanday ob-havo kerakligini yozing.
«Orol sayohati»: o‘quvchilar tanlangan orol (Gavayi, Yangi Zelandiya, Fiji) uchun «sayyohlik varaqasi»: iqlim, o‘simlik, hayvon va ehtiyot choralari.