Molekulalar va ularning o‘lchamlari
Har bir moddaning o‘ziga xos xususiyati bor: shakar shirin, tuz sho‘r. Shakarni qancha maydalamaylik, ma’lum o‘lchamgacha uning mazasi saqlanadi. Modda xossasi saqlanib qoladigan eng kichik zarra molekula deyiladi. Molekula bitta yoki bir necha atomdan iborat bo‘ladi: suv molekulasi H₂O — 2 ta vodorod va 1 ta kislorod atomi; kislorod molekulasi O₂ — 2 ta kislorod atomi; karbonat angidrid CO₂ — 1 ta uglerod va 2 ta kislorod atomi. Bir xil moddaning barcha molekulalari bir xil: buloq suvining molekulasi dengiz suvidan bug‘latib olingan suv molekulasidan farq qilmaydi. Molekulalarni oddiy ko‘z yoki hatto eng yaxshi optik mikroskop bilan ko‘rib bo‘lmaydi; o‘lchamini aniqlash uchun suv yuziga bir tomchi yog‘ tomiziladi: u bir molekula qalinlikdagi qatlamga yoyiladi. Tomchi hajmi V va yoyilgan dog‘ yuzi S ma’lum bo‘lsa, qatlam qalinligi d = V : S — molekula diametri taxminan 0,0000002 mm. Maxsus elektron mikroskoplarda ayrim katta molekulalar va atomlarning tasvirini olish mumkin.
«Molekula quruvchilari»: plastilin sharchalari (vodorod — kichik oq, kislorod — katta qizil, uglerod — qora) va cho‘plardan H₂O, O₂ va CO₂ modellarini yasang. Har bir molekulada nechta atom borligini sanang. Xavfsizlik: plastilin va cho‘plarni og‘izga olmang.