Laboratoriya ishi. Shisha prizma yordamida yorug‘likning spektrga ajralishini o‘rganish
Kerakli asboblar: nur manbai (proyeksion apparat yoki fonar), qora qog‘ozdagi ingichka tirqish, shisha prizma (yoki suv to‘ldirilgan uchburchak plastik idish), oq ekran (devor yoki qog‘oz). Xonani qoraytiring, nurni ingichka tirqish orqali prizmaga yo‘naltiring va prizmani sekin burib, ekranda aniq spektr hosil qiling: qizil, zarg‘aldoq, sariq, yashil, havorang, ko‘k, binafsha. Qizil chetda, binafsha eng ko‘p og‘adigan chetda joylashadi. Ekranda spektr kengligini chizg‘ich bilan o‘lchang. Tajribani boshqa prizma bilan (yoki prizmani ekrandan uzoqroq qo‘yib) takrorlab, kenglikni solishtiring: ekran prizmadan uzoq bo‘lsa, spektr kengroq; shisha turi va prizma qiyaligi ham ta’sir qiladi. Keyin ranglardan birini kartonda ajratib, ikkinchi prizmadan o‘tkazing: u boshqa ranglarga ajralmaydi — toza rang. Qo‘shimcha: qirralari yaltiroq CD disk yoki sovun pufagida ham spektr ko‘rinadi.
Laboratoriya ishi (guruhda): spektrni hosil qilib, ranglar ketma-ketligini va kengligini yozing. Xavfsizlik: Quyoshga bevosita qaramang, quyosh nurini prizma bilan faqat devorga tushiring; lazer ko‘rsatkichni ishlatmang; prizma qirralari o‘tkir, ehtiyotkor bo‘ling; proyeksion apparat qizib ketadi — unga tegmang.