Fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar
Dastlabki ilmiy bilimlar ekin ekib, o‘troq yashagan joylarda — Misr va Bobilda to‘planib, piramidalar, to‘g‘onlar qurishda richag va qiya tekislikdan foydalanilgan. Fizika haqidagi bilimlarni birinchi bo‘lib kitob shaklida qadimgi yunon mutafakkiri Aristotel (e.a. 384–322) bayon etgan. Demokrit (taxminan e.a. 460–370) hamma narsa bo‘linmas zarralar — atomlardan iborat degan; Arximed (e.a. 287–212) Sirakuzada yashab, suzish va richag qonunlarini kashf etgan. O‘rta asrlarda fan Sharqda gullagan: Beruniy zichlik, yorug‘lik, tovush va Yer o‘lchamini o‘rgangan (u Yer radiusini taxminan 6300 km deb hisoblagan, hozirgi o‘rtacha qiymat taxminan 6371 km), Ibn Sino, Al-Xorazmiy, Umar Xayyom ham katta hissa qo‘shgan. Keyin fizika Yevropada rivojlandi: polyak olimi N. Kopernik Quyosh sistemasining tuzilishini to‘g‘ri izohladi, G. Galiley va I. Kepler buni tasdiqladi, I. Nyuton esa kuch va harakat qonunlarini hamda yorug‘lik rangi haqidagi ishlarini yaratdi. XX asrda atom energiyasi va kosmik parvozlar mumkin bo‘ldi.
Maktab sayohatida telefon xaritasi yo‘lni ko‘rsatadi. Bu xarita sun’iy yo‘ldoshlarsiz ishlamaydi, ularning orbitasini esa Nyuton qonunlari yordamida hisoblaydilar. Demak, bugungi qulaylik bir necha asr davomida olimlar bir-birining ishini davom ettirgani natijasidir.
Fan tarixchisi qadimgi kashfiyotlarni o‘rganadi, o‘qituvchi bilimni izchil tushuntiradi, muhandis eski g‘oyalarni yangi qurilmalarda qo‘llaydi.
Keksa qarindosh yoki qo‘shnidan telefon bo‘lmaganda vaqt yoki yo‘nalishni qanday aniqlashganini so‘rang va bitta usulni yozib oling.
«Vaqt chizig‘i»: har bir guruh bitta olim haqida ikki gap tayyorlaydi, so‘ng sinf devoridagi vaqt chizig‘iga tarixiy tartibda joylashtiradi.