Suvo‘tlar. Bir hujayrali yashil suvo‘tlar
Suvo‘tlar — eng sodda tuzilgan (tuban) o‘simliklar: tanasi ildiz, poya va bargga bo‘linmagan, u qattana (tallom) deyiladi. Ular asosan suvda yashaydi, hujayralarida xlorofill bor va yorug‘likda organik modda hosil qiladi; xlorofilldan tashqari boshqa rang beruvchi pigmentlari ham bor, shu sababli ko‘k-yashil, yashil, qo‘ng‘ir, qizil va sariq suvo‘tlar farqlanadi. Ularning o‘nlab ming turi ma’lum; ba’zilari ko‘zga ko‘rinmas bir hujayrali, ba’zilari bir necha metrli. Bir hujayrali suvo‘tlar yig‘ilganda yozda hovuz va ariq suvi yashil rangga kiradi («gullab qolgan suv»). Xlorella yupqa qobiq, sitoplazma, yadro va yashil xromatoforli bir hujayrali suvo‘t; xromatofor xloroplast vazifasini bajaradi: yorug‘likda suv va CO₂ dan organik modda hosil qiladi va suvga kislorod chiqaradi. Xlorella hujayra bo‘linishi bilan ko‘payadi: ona hujayra ichida 4 yoki 8 bo‘lak hosil bo‘lib, har biri yangi xlorellaga aylanadi; juda tez ko‘payadi, kuzda qalin qobiqli sporaga aylanib qishlaydi. Xlamidomonada xivchinlari yordamida harakat qiladi, yorug‘likni sezuvchi «ko‘zcha»si bor, azotga boy suvlarda uchraydi.
Mikroskopda kuzatish: akvarium devori yoki gultuvak tashqarisidagi yashil g‘uborni suvga qirib, bir tomchisidan preparat tayyorlang; xlorella va xlamidomonadani ko‘ring, rasmini chizing (qobiq, yadro, xromatofor, xivchin). Xavfsizlik: ifloslangan hovuz va ko‘l suvidan olishda katta kishi bilan boring, suvga kirmang; ko‘k-yashil «gullagan» suvga qo‘l tekkizmang va ichmang (zaharli bo‘lishi mumkin); ishdan so‘ng qo‘lni sovunlab yuving; preparatlarni ustiga qoplag‘ich oyna bilan yoping.