Qadimgi shaharlarning paydo bo‘lishi
Shahar — yirik obod manzilgoh. Shaharlar hunarmandchilik va savdo rivojlangani sari paydo bo‘lgan: hunarmand va savdogarlar bir joyga to‘planib, bozorlar ko‘paygan. Dastlabki shaharlar miloddan avvalgi bir necha ming yillar oldin Sharqda — Mesopotamiya, Misr, Hindiston, Xitoy va Markaziy Osiyoda paydo bo‘lgan. Memfis Misr davlatining poytaxti bo‘lib, uni birlashtiruvchi podsho Menes qurgan deb hisoblanadi; fir’avnlar piramida shaklidagi maqbaralar va ulkan sfinks qurdirgan. Bobil (Iroq hududi) «Xudoning darvozasi» demak; podsho Xammurapi va Navuxodonosor II davrida eng qudratli shaharlardan biri bo‘lgan, markazida ko‘p qavatli ibodatxona minorasi qurilgan. Nineviya Dajla bo‘yida joylashgan Ossuriya poytaxti bo‘lib, miloddan avvalgi 612-yilda Bobil va midiyaliklar tomonidan vayron qilingan. Afina ma’buda Afina nomi bilan atalgan, ilm-fani gullagan; hozir Gretsiya poytaxti. Sparta oqsoqollar kengashi va qirollar boshqargan harbiy shahar edi. Rimga an’anaga ko‘ra miloddan avvalgi 753-yilda asos solingan; unga quvurlar orqali tog‘ suvi keltirilgan, Kolizey kabi inshootlar qurilgan; hozir Italiya poytaxti.
O‘quvchilar shahardagi eng gavjum joy bozor atrofi ekanini payqadi. U yerda hunarmandlar va sotuvchilar yig‘iladi. Darsga ko‘ra, dastlabki shaharlar ham hunarmand va savdogarlar bir joyga to‘planishidan paydo bo‘lgan.
Shahar rejalashtiruvchilari, bozor tashkilotchilari va mahalliy tarixchilar odamlar nega bir joyga to‘planishini o‘rganadi.
Yaqin atrofingizdagi gavjum joyning oddiy rejasini xotiradan chizing va odamlar uchrashadigan joylarni belgilang.
«Shahar quraylik»: guruhlar katta qog‘ozda qadimgi shahar rejasini chizadi (bozor, hunarmandlar mahallasi, ibodatxona, devor) va nima uchun shunday joylashtirganini tushuntiradi.