Darslar 21 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
21
Grafik muharrirlarida sodda tasvirlar yaratish
Darslik: 71–73-betlar
MaqsadYangi rasm hujjatini yaratadi, o‘lchamini piksellarda beradi, qalam, mo‘yqalam, bo‘yash va shakllar bilan sodda tasvir chizadi, amalni bekor qiladi va rasmni saqlaydi.
Yangi so‘zlar
ish maydoni (kanvas) · canvas: the area where you drawto‘ldirish (bo‘yash) · fill: colour a whole region at oncebekor qilish / qaytarish · undo / redo (Ctrl+Z / Ctrl+Y)belgilashni bekor qilish · deselect (Ctrl+D)
Tushuntirish
Rasm chizishni yangi hujjat yaratishdan boshlaymiz: Fayl → Yangi (Ctrl+N) tanlanib, oynada eni va bo‘yi piksellarda kiritiladi, masalan, 300 × 400 yoki 500 × 500. Keyin ranglar palitrasidan asosiy rang tanlanadi. Qalam ingichka chiziq chizadi, mo‘yqalam esa qalinligini o‘zgartirish mumkin bo‘lgan yumshoq chiziq; ularning parametrlari (qalinlik, yumshoqlik) uskunalar panelining yuqori qatorida o‘zgartiriladi. «To‘ldirish» (bo‘yoq chelagi) yopiq sohani butunlay bo‘yaydi: soha yopiq bo‘lmasa, rang tashqariga ham chiqib ketadi. Shakllar uskunasi bilan to‘g‘ri to‘rtburchak, oval, ko‘pburchak yoki egri chiziq chizish mumkin; Shift bosib turilsa shakl to‘g‘ri nisbatda chiqadi. Xato qilsangiz, Ctrl+Z oxirgi amalni bekor qiladi, Ctrl+Y qaytaradi. Belgilangan sohadan chiqish uchun Ctrl+D bosiladi. Ishni vaqti-vaqti bilan Ctrl+S bilan saqlab turing; tayyor rasmni PNG yoki JPEG formatda saqlash mumkin.
Namunalar
«Mening uyim»: 500 × 500 hujjat; to‘g‘ri to‘rtburchak – devor, uchburchak – tom, kichik to‘rtburchaklar – eshik va deraza. Har bir qismni «to‘ldirish» bilan bo‘yaymiz; soha yopiq bo‘lishi uchun chiziqlar tutashadi.
Svetofor: qora to‘g‘ri to‘rtburchak chizamiz, ichiga Shift bilan bitta doira chizib, uni ikki marta nusxalaymiz. Doiralarni qizil, sariq va yashilga bo‘yaymiz. Shakllar soni: 1 + 3 = 4.
Sinfda faoliyat
«Bir xil rasm»: juftlikda birinchi bola rasmni og‘zaki tasvirlaydi («katta yashil to‘rtburchak, ustida sariq doira»), ikkinchisi ko‘rmasdan chizadi. Keyin natijalar solishtiriladi.
Mashq
1
Yangi rasm yaratishda qaysi o‘lchamlar kiritiladi va qanday birlikda?
Eni va bo‘yi, piksellarda.
2
Oxirgi amalni bekor qilish va qaytarish klavishlarini ayting.
Ctrl+Z, Ctrl+Y
3
Rasmning eni 300 va bo‘yi 400 piksel. Piksellar soni nechta?
120000
4
Nima uchun «to‘ldirish» uskunasidan oldin chiziqlar tutashganini tekshirish kerak?
Chiziqlarda tirqish bo‘lsa, rang tirqishdan tashqariga chiqib, butun rasmni bo‘yab yuboradi.