☰ Mundarija · Informatika

Grafik muharrirda matn bilan ishlash

Darslar 22 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
22

Grafik muharrirlarida matn bilan ishlash

Darslik: 74–75-betlar
MaqsadTayyor rasmni ochadi, o‘lchamini o‘zgartiradi, aylantiradi va unga matn yozib, tabriknoma yoki muqova yaratadi.
Yangi so‘zlar
matn uskunasi (T) · text tool: adds letters to a pictureo‘lchamni o‘zgartirish · resize: change the width and height of a pictureaylantirish / aks ettirish · rotate / flip a pictureeffektlar · effects: filters that change the look of a picture
Tushuntirish

Grafik muharrirda nafaqat yangi rasm chizish, balki tayyor rasmni qayta ishlash ham mumkin. Rasm Fayl → Ochish orqali yuklanadi. Rasm o‘lchamini o‘zgartirish uchun Tasvir (Image) menyusidagi «O‘lchamni o‘zgartirish» tanlanadi; eni va bo‘yi nisbati saqlansa, rasm cho‘zilib ketmaydi. Rasmni 90° burish yoki gorizontal/vertikal aks ettirish ham shu menyuda. Rasmga yozuv qo‘shish uchun uskunalar panelidan T harfli matn uskunasi tanlanadi, rasmning kerakli joyiga bosib, so‘ng shrift turi, o‘lchami, rangi tanlanadi va matn yoziladi. Matn tugallangach, u rasmning bir qismiga aylanadi, shuning uchun yozuvni alohida qatlamda yozish qulay (keyingi mavzularda o‘rganamiz). Effektlar menyusi (chaplashtirish, qirov, xomaki rasm kabi) rasmga turli ko‘rinish beradi. Faqat o‘zingizning yoki ruxsat olingan rasmlar bilan ishlang. Tabriknoma, kalendar, kitob muqovasi shu tarzda yaratiladi.

Namunalar
Bayram tabriknomasi: o‘z rasmingiz ochiladi, 600 × 400 ga keltiriladi, pastki chap burchakka matn uskunasi bilan 36 punktli «Bayramingiz muborak!» yoziladi.
Kalendar sahifasi: rasm yuqorida, pastida oy nomi va 7 ustunli kunlar yozuvi. Matn uskunasi bilan hafta kunlarini bir qatorda yozamiz: 7 ta so‘z.
Sinfda faoliyat

«Tabriknoma ustaxonasi»: bolalar o‘z rasmlari bilan ona yoki o‘qituvchiga tabriknoma yaratadi, yozuv o‘qilishi uchun rang va o‘lcham to‘g‘ri tanlanishi kerak. Eng o‘qiladigan yozuv tanlanadi.

Mashq
1
Rasmga yozuv qo‘shish uchun qaysi uskuna ishlatiladi?
2
Rasm o‘lchamini o‘zgartirganda nisbat nima uchun saqlanishi kerak?
3
Rasm 600 × 400. Uni ikki marta kichraytirsak (har ikki tomonni 2 ga bo‘lsak), yangi o‘lcham qancha? Eni yozing.
4
Qora fonli rasmga qanday rangli yozuv yozish qulay? Nima uchun?