🎯 Missiya: Mahalla issiq sho‘rva kuni uchun 8 ta fartuk va qalpoqcha tikishga A, B yoki C rulonlaridan qaysi birini olamiz?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
M
Malikaning oyisiQizim, mahallamiz shanba kuni qishki issiq sho‘rva kunini o‘tkazadi. Mahalla kengashi bolalardan 8 ta oshpaz yordamchisi uchun fartuk va qalpoqcha tikib berishni so‘rayapti.
Z
ZarinaMen boshlayman. Mato rulonini tanlashimiz kerak. Mahalla 120 000 so‘m ajratdi, mato metri 15 000 so‘m.
M
MalikaBir to‘plam: fartukka 5/8 m, qalpoqchaga 2/8 m mato ketadi. Maxraji bir xil bo‘lsa, suratlar qo‘shiladi: 5/8 + 2/8 = 7/8 m.
A
Anvar7/8 — : surati maxrajidan kichik, ya’ni 1 m dan kam.
Siz
Uchta rulon bor: A — 6 m, B — 7 m, C — 10 m.
Matematika
🔒Qulf 1: Fartuk va qalpoqcha
Topshiriq: 5/8 + 2/8 nechaga teng?
🔑 Kalit: Bir to‘plam 5/8 + 2/8 = 7/8 m mato oladi; mato metri 15 000 so‘m, mablag‘ 120 000 so‘m.
M
MalikaAvval chizma. Asboblar: masshtab chizg‘ich, uchburchak, , qalam va o‘chirgich. Asosiy kontur chizig‘i qalin (1 mm), yordamchi chiziqlar ingichka (0,5 mm).
J
Jasur metr tasma bilan olinadi: tasma siqib ham, bo‘sh ham qo‘yilmaydi. Tikish tartibi: o‘lchov, fason, eskiz, mato, , bichish, tikish, pardozlash.
A
AnvarQo‘l yuritmali faqat o‘qituvchi ruxsati va nazorati bilan ishlatiladi. Ish bosqichlari: tayyorlash, boshlash, tikish, tugatish.
Z
ZarinaTikayotganda matoni tortmaymiz va itarmaymiz — mashina o‘zi suradi. Avval qog‘ozda ipsiz mashq qilamiz: ikki santimetr oraliqli chiziqlar bo‘ylab.
Texnologiya
🔒Qulf 2: Chizma va mashina
Topshiriq: Tikuv mashinasi bilan qachon ishlaymiz?
🔑 Kalit: Mato andazadan keyin hisoblanadi: fartuk 5/8 m, qalpoqcha 2/8 m; tikish faqat o‘qituvchi nazoratida.
Seshanba
J
Jasur8 ta to‘plamga: 8 · 7/8 = 56/8 m. Bu : surat maxrajdan katta. 56 : 8 = 7 m.
M
MalikaA rulon 6 m = 48/8 m. 48/8 < 56/8, ya’ni 8/8 = 1 m yetmaydi. B: 7 m = 56/8 — aynan yetadi.
ZarinaMablag‘ 120 000 so‘m: B (105 000) yetadi, C (150 000) yetmaydi.
Matematika
🔒Qulf 3: Mato yetadimi?
Topshiriq: 8 ta to‘plamga necha metr mato kerak?
🔑 Kalit: 8 to‘plamga 8 · 7/8 = 7 m kerak; A (6 m) yetmaydi, C esa 150 000 so‘m — 120 000 dan ortiq.
M
MalikaOna tilida mahalla haqida matn o‘qidik. Sinonimlar: inoq — totuv, obod — shinam. Antonimlar: kichik — katta, yoshlar — keksalar.
A
AnvarJoy nomlari ikki so‘zdan: Oqsuv = oq + suv, Toshbuloq = tosh + , Yangiyer = yangi + yer. Ko‘p uchraydigan qismlar: obod, yangi, tepa, qo‘rg‘on, kent, buloq.
Z
ZarinaEski so‘zlar ikki xil: larda narsaning o‘zi yo‘qolgan (chopar, mirshab), larda narsa bor, nomi o‘zgargan (noma — xat, tabib — shifokor).
J
JasurYangi so‘zlar ham kirmoqda: smartfon, bloger, onlayn. Kengashga taklifnomani smartfonda yozamiz, lekin «noma» deb ham aytsa bo‘ladi 🙂
Ona tili
🔒Qulf 4: Mahalla nomlari
Topshiriq: «Noma» (xat) qanday so‘z?
Z
ZarinaSho‘rva kunida oshpaz bilan teleintervyu o‘ynaymiz: “Where are you from?” — “I’m from Namangan.” “What’s your favourite food?” — “Plov!”
A
Anvar“How often do you cook on TV?” — “Two times a month.” Hisobot: “She is from Namangan. She doesn’t like rock. She likes jazz.”
A
AzizBizning qo‘shnimizda uy hayvonlari bor! “We have a rabbit and two canaries. We don’t have a dog.” 🐰
M
MalikaKo‘plik: rabbit → rabbits, canary → canaries (y → ies). Baliq o‘zgarmaydi: a fish — three fish. Hayvon bilan o‘ynagach qo‘l yuviladi, oshpaz ham shunday qiladi.
Ingliz tili
🔒Qulf 5: Interview with the cook
Topshiriq: Jumlani tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
Wehavearabbitandtwocanaries.
Chorshanba
J
JasurFartukka belgi chizamiz. Grafik muharrirda Fayl → Yangi (Ctrl+N) va o‘lchamni pikselda yozamiz: 500 × 500.
M
MalikaQalam ingichka chiziq chizadi, cho‘tka yumshoqroq, kengligini o‘zgartirsa bo‘ladi. asbobi yopiq sohani butunlay bo‘yaydi; soha yopiq bo‘lmasa, rang tashqariga ham ketadi.
Z
ZarinaXato bo‘lsa, : Ctrl+Z, qaytarish: Ctrl+Y. Belgilashni bekor qilish: Ctrl+D.
A
AnvarTayyor rasm PNG formatida saqlanadi.
Informatika
🔒Qulf 6: Belgi chizamiz
Topshiriq: Oxirgi amalni bekor qilish uchun qaysi tugmalar?
B
BuviSho‘rva yonida yalpiz choyi va na’matak damlamasi bo‘ladi, qizim.
M
Malikalar: yalpiz — menthol va bor, hidi yoqimli. Na’matak — yovvoyi atirgul, mevasi C vitaminiga boy, qish va bahorda tanani kuchaytiradi.
A
AnvarO‘zbekistonda 4500 ga yaqin yuksak o‘simlik turi o‘sadi, ko‘pi dorivor. Lekin lar ham bor: tanish bo‘lmagan o‘simlikni yeb, tatib ko‘rmaymiz.
J
JasurFaqat bozordan yoki kattalar tanigan o‘simlikdan foydalanamiz.
Biologiya
🔒Qulf 7: Choy uchun o‘simliklar
Topshiriq: Notanish o‘simlikni nima qilamiz?
Payshanba
A
AzizOpa, Kaspiy dengizmi yoki ko‘lmi? Va suv yer ostida ham bormi? 🤔
M
Malika — quruqlikdagi tabiiy chuqurlikda to‘plangan suv; dengizdan farqli, okeanga ulanmagan. Eng katta ko‘l — Kaspiy (≈ 371 ming km²), eng chuqur — Baykal (≈ 1642 m).
A
AnvarIssiq iqlimdagi yopiq ko‘llar sho‘r bo‘ladi: suv bug‘lanadi, tuz qoladi. lar va lar — muz. quduq va buloqlarni to‘ldiradi.
Z
ZarinaSho‘rvani toza ichimlik suvida pishiramiz, tekshirilmagan quduq suvini ishlatmaymiz.
Geografiya
🔒Qulf 8: Ko‘l va muzlik
Topshiriq: Kaspiy nima?
B
BoboMahalla tarix kechasida men qadimgi ismlarni aytib beraman. Siz bilganlaringizni qo‘shing.
M
MalikaMiloddan avvalgi IV asrda Makedoniya kuchaydi. Aleksandr 20 yoshida taxtga chiqqan. Miloddan avvalgi 329-yilda Baqtriyani, so‘ng So‘g‘diyonani egallab, Marokandani (hozirgi Afrosiyob, Samarqand) oldi.
A
AnvarSo‘g‘diyonada Spitamen boshchiligida boshlangan. U tajribali sug‘d sarkardasi edi.
J
JasurVIII asr boshida arablar Movarounnahrga yurishlar boshlagan, yo‘lboshchi Qutayba ibn Muslim. Mahalliy hokimlar — Tarxun, G‘urak, 722-yil atrofida Panjikent hokimi Devashtich qarshilik ko‘rsatgan.
Tarixdan hikoyalar
🔒Qulf 9: Mahalla tarixi kechasi
Topshiriq: Marokanda hozirgi qaysi joy?
Juma
B
BoboKecha, 14-fevral, Boburning tug‘ilgan kuni edi. U 1483-yilda Andijonda tug‘ilgan; 12 yoshida Farg‘ona hukmdori bo‘lgan, 1526-yilda Hindistonda Boburiylar davlatiga asos solgan.
M
Malika — to‘rt misrada tugal fikr aytiladigan she’riy shakl. Boburning ruboiylarida va g‘urbat his-tuyg‘ulari bor. Ularni keltirmaymiz, darslikda 29-mavzu.
Z
ZarinaRus tilida son: «один фартук, два фартука, пять фартуков». «Два, три, четыре» dan keyin birlikdagi qaratqich: «две шапки».
A
AnvarSifat ot bilan moslashadi: «красный фартук», «красная шапка», «красные фартуки». «Восемь красных фартуков».
AdabiyotRus tili
🔒Qulf 10: Bobur va son
Topshiriq: «___ фартуков» — qaysi son mos (8 dona)?
S
Sinf rahbariQaysi rulonni olasiz va nega? Kalitlarni ayting.
J
JasurA: 6 m, 48/8 m — 56/8 m dan kam, 1 m yetmaydi. Narxi arzon bo‘lsa ham, kerak emas.
MalikaB: 7 m = 56/8 m — aynan yetadi, 105 000 so‘m ≤ 120 000 so‘m.
Siz
B rulonni olamiz. Missiya bajarildi!
Matematika
🔒Qulf 11: Tanlov
Topshiriq: Qaysi kalit C rulonni rad etdi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 10 ta fanni birlashtirdi.
MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotBiologiyaGeografiyaRus tiliTarixdan hikoyalar
0 / 14 yulduz
Jamoa hisoboti
Fartuklar uchun B rulon
Bir to‘plam fartuk va qalpoqcha 5/8 + 2/8 = 7/8 m mato oladi. 8 to‘plamga 8 · 7/8 = 7 m kerak. A rulon 6 m va 1 m yetmaydi. C rulon 10 m, narxi 150 000 so‘m, mablag‘ esa 120 000 so‘m. B rulon 7 m aynan yetadi va 105 000 so‘m turadi, shuning uchun B ni oldik.
— 5-B jamoa
Topilgan kalitlar
Bir to‘plam 5/8 + 2/8 = 7/8 m mato oladi; mato metri 15 000 so‘m, mablag‘ 120 000 so‘m.
Mato andazadan keyin hisoblanadi: fartuk 5/8 m, qalpoqcha 2/8 m; tikish faqat o‘qituvchi nazoratida.
8 to‘plamga 8 · 7/8 = 7 m kerak; A (6 m) yetmaydi, C esa 150 000 so‘m — 120 000 dan ortiq.
Yulduzli savollar
7/8 dan 3/8 ni ayirsak?
56/8 qanday kasr va nechaga teng?
O‘ylab ko‘r: mato metri 20 000 so‘m bo‘lsa, B rulon 120 000 so‘mga yetarmidi?